Bu adı,
Ona kimse vermedi…
Çağırdılar, sağırdı, duymadı.

Kedinin mırmırları,
Onun,
Hem düşünmesi,
Hem de duyma’sıdır.

Bunu,
Benim yazmam
Da,
Benim mırmır’larımdır.

Duyan,
Bunu yazmaz.
Uyan,
Bunu yazan bir kedidir.

Özdemir ASAF  

Annesi kapıyı açtığında küçük kızın elinde bir kedi yavrusu vardı. Küçük kız avucuna rahatlıkla sığmış kedi yavrusunu annesine doğru uzatmıştı. Hem küçük kızı, hem kedi yavrusu öyle anneye bakıyorlardı. Kız sesi titreyerek: “Kimsesi yok, onu evimize alabilir miyiz?” dedi… Anne, kızının dünyasını çok etkileyecek, onun kimliğini ve duygularını belirleyecek çok önemli bir kararla karşı karşıya olduğunu anladı… O ikisi de koca gözlerle bakıyorlardı annenin yüzüne..
Anne karar verdi: “Sen istiyorsan…”

Kedi yavrusuna bir sepet buldular, bir de küçük yemek kabı… Bebek kedi, sütünü içince gidip sepetinde yattı. Uyandığında düşe kalka küçük kızı aradı, onu bulduğunda kucağına çıkıp oturdu… Nerede, ne zaman önemli değil… Belki akşamları önünden geçtiğiniz, sokağa bakan pencerelerden herhangi birisinin arkasında… Küçük kız, her okul dönüşü onu kendisini beklerken buldu… Ders çalışırken, o ayağının dibinde kıvrılıp uyudu, ders bitince köşe bucak oynadılar… Mutlu, huzurlu, paylaşımın ve sevginin gururunu yaşayan bir aile, orada bir pencerenin arkasında…

İlk gün anneye uzanan ve kedi yavrusunu tutan küçük kızın elleri, aslında insanlığın asırlardır aradığı şeyi tutuyordu: Sevgiyle sorumluluğu…

O küçük eller, ülkelerin oluşturduğu, ittifaklardan, anlaşmalardan, sözleşmelerden, barış örgütlerinden çok daha etkiliydi… Ve insanların birbirlerini hizaya getirmek için başvurdukları savaşlardan, bombalardan, füzelerden, tanklardan, uçaklardan çok daha güçlü…O küçük ellerde dünya huzurunun sırrı vardı… Annesine uzatmıştı küçük kız… İnsanlığın o küçük kızın ellerine ihtiyacı var… O küçük avuçtaki paylaşımı, özveriyi, merhameti, sevgiyi arayıp duruyor insanlık…

Bir an için kocaman ellerinizin arasına küçük kızın ellerini alın, öpün ve yanağınıza yaslayın…
Ve sadece o kararı verin:
“Sen istiyorsan…”

Haydi insanların yüzüne doğru düzgün bakmıyoruz, gözlerine hele, neredeyse hiç! (Oysa Levinas, “ahlak, başkasının yüzüyle, o yüze bakarak başlar” der ki, durup düşünmeye değer.)

Hiç değilse, hayvanların yüzlerine baksak! O zaman hiçbir hayvana haşin davranmak, eziyet etmek, onları itip kakmak içimizden gelmez. Bundan eminim.Hayvanlardan korkanlara, onlardan nefret edenlere dikkat ediyorum. Hepsinin kafasında hayvanlara dair üstünkörü bir imaj var; cansız bir resim, o kadar!

Hiçbiri durup gerçekten bir köpeğin, bir kedinin yüzüne bakmamış!

Hep kendi korkusunu önde tutmuş ama onların korkusunu umursamamış! Hayvanların gözlerinde titreşen çaresizliği, acıyı, şefkat arayışını hiç tanımamış.Oysa o küçücük gözlerde daha ne anlamlar, ne dünyalar saklı!Diyelim ki; biz fobilerimizin esiriyiz. Bari çocuklarımızı bu fobilerden koruyalım! Herkes evine hayvan alsın, beslesin büyütsün demiyorum.

Çocuklarımız hayvanları sadece bir süs ya da korku nesnesi gibi algılamasın, yeryüzündeki hayatın sadece maddeten değil manen de ne kadar zengin olduğunu ve bu manevi zenginliğin bir kısmının da hayvanlara ait olduğunu kavrayabilsinler istiyorum.

Haşmet BABAOĞLU

Şu dönemde hangi üniversiteye gitseniz, fotokopicilerin önündeki kuyruktan tutun öğrencilerdeki telaşa kadar birçok şeyden anlarsınız final haftası olduğunu. 

Ancak bir grup var ki her zamanki gibi çok rahat! Ne vizeler, ödevler ne de finaller etkiliyor onları. Kimden mi bahsediyoruz? Kampüslerin meşhur kedilerinden.

İlk durağımız Boğaziçi Üniversitesi olsun. Kediler, okulun “manzara” diye bilinen meşhur mekânında bir banka oturmuş, miskin miskin Boğaz’ı seyrediyor. Fen-Edebiyat Fakültesi’nin önüne dökülen kedi mamalarını afiyetle yemiş olacaklar ki elinde hamburger, öğle yemeğini yiyen öğrencilere yanaşmıyorlar bile. Aç olsalar durmaz, sırnaşırlarmış. Boğaziçi Üniversitesi’nde kedilerin sınıflara sınav esnasında bile girip rahatça dolaşması artık alışılmış durumlardan. Tabii bazı öğrenciler sıkılmış artık bundan, “Sevgi arsızı oldu bu kediler.” diyorlar.

Gerçi bakmayın siz öğrencilerin kızdığına, kampüsün en değerlileri onlar. İstanbul Üniversitesi’nde kediler için bir kulüp kurulması bile gündemde. Gittiğimizde ana kapının hemen arkasına toplanmış kedileri besleyen bir öğretim görevlisinden duyuyoruz bunu. Adını söylemek istemeyen hocamız Kar, Kaçak, Cesur isimlerini verdiği kedileri her gün aynı saatte besliyormuş. Kendisi gibi kedilerle ilgilenen birkaç öğretim görevlisi daha varmış. Kedilerin isimlerini de onlar takmış zaten. “Pofuduk vardı, şişman, güzel bir kedi, geçenlerde öldü, hâlâ üzülüyorum.” diyor. Kışın üşüdükleri için binaya giren kedileri istemeyenler de varmış tabii. Kulüp kurmayı da bu yüzden çok istiyorlarmış.

Bu durumu, kedilere olan sevgisiyle bilinen, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin en ünlü hocalarından Hüseyin Hatemi’ye sormadan olmaz tabii. Hatemi’nin, öğrencilerin kurmayı düşündüğü kulüp fikrinden henüz haberi yok. Kendisiyle birlikte kedilerin bakımıyla yakından ilgilenen gönüllülerin olduğunu söylüyor. “Zaten birkaç kişi fiilen kulüp kurmuş durumdayız. Rektörlükte bir hanım var, o da kedilerle ilgileniyor. Hastalanmaları halinde ve gerektiğinde bana telefon ediyor. Ben de taşıma kabı bulunduruyorum, veterinere götürüyoruz. Böyle bir dayanışmamız var.” diyor. Tüm bu alakanın içinde kedilerin keyiflerine de diyecek yok tabii!

Kedilerin mekan tuttuğu yerlerden biri de Çapa Tıp Fakültesi’nin öğrenci kafeteryasının önü. Sınav zamanları dışında öğrencilerin maskotu oluyorlar. Yoğun öğle saatlerinde öğrencilerle birlikte yemek sırasında beklemeleri, komik görüntülere sebep oluyormuş. Öğrenciler, özellikle yaz aylarında kedilerin arttığını söylüyor. Bu ilgiyi duyduktan sonra sayılarındaki artışa şaşırmıyor tabii insan.

Kampüs kedilerinin hikâyesi bu kadarla sınırlı değil. Hemen her üniversitenin neredeyse ‘kadrolu kedi’leri var. Örneğin Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü’nün kedileri bir hayli meşhur. Hatta dünyaca ünlü çizgi film kahramanı Garfield’a benzer birçok kedi görmek mümkün Beytepe’de. Hacettepeli öğrenciler kedileri çok seviyor, çocukları gibi besliyor. Kediler de alışmış bu ilgiye. Et verildiğinde yemeyen, başka şeyler isteyen kediler bile varmış.

Hani derler ya, bazı insanlar doğuştan şanslıdır diye, bu durum kediler için de geçerli olsa gerek…

Aslıhan KÖŞŞEKOĞLU/Zaman Gazetesi

Sevgilim yeşil gözlü, uzun tüylü, üç renkli ve şaşırmış suratlıydı. Artık yok.

O benim hem kedim, hem canım, hem kızım, hem sevgilimdi. Ben hayatımın on iki yılını onunla paylaştım, o bütün ömrünü benimle geçirdi.

Benden başka erkek tanımadığı için de, eve getirdiğimiz bütün erkek kedileri pata küte döve döve geri gönderdi.

Yaşlanmıştı, eskisi gibi hoplayıp zıplayamıyor, çok sevdiği ‘musluktan su içmek’ eylemi için bile yardım bekliyordu. Biz ikimiz, orta yaşlı ve yorgun bir adamla ‘mihrabı yerinde’ güzel bir kocakarı, kabuğumuza çekilmiş, kucak kucağa yaşıyorduk.

İki ay önce kanser oldu, ameliyat ettirdik, göğsüne ve karnına yayılan urlar temizlendi, ömrünü birkaç yıl uzattık sanıyorduk, akciğerine sıçramış. Birkaç gündür nefes almakta zorlanıyordu, yeniden hastaneye gitti, oradan evine dönemedi.

Ben de evimde ölmek isterim doğrusu ama bu kaç kişiye kısmet oluyor? Babam son yirmi dört saate kadar direnmişti.

İçim yanıyor ve şu anda ne Lübnan’a asker gönderme umurumda, ne cumhurbaşkanı seçimi, ne basketbol takımımızın başarısı ne de Galatasaray’ın puan kaybı. Ne tadım var ne tuzum. Dün altı paket sigara içtim, kalbim sıkışıyor. Tıknefes olacağım. Belki de düşmanlarımın özledikleri gibi şişer şişer patlarım.

Her köşeden hoplayacak, omuzuma tırmanacak, ayağıma dolanacak, kafacığını sürtecek gibi geliyor. Sürtmeyecek. Ölümün en bok yanı, ister kedi olsun ister baba, onu bir daha asla göremeyeceğini anladığın zaman ortaya çıkıyor.

Bir daha hiç göremeyeceğim…

İçim yanıyor ama Hizbullah yanlılarına sorarsanız ben ‘hem duygusuz hem de küstah’ bir adamım, Arap çocuklarına acımıyormuşum, İsrail’i tutuyormuşum, bu durumda yanmaması gerekir. ‘Sevdiğim herhangi bir şey olup olmadığını’ merak eden hanımlar da çıkmıştı.

Üstelik ölen kedi için yazı yazılır mı, bu kadar memleket meselesi beklerken…

Haklılar. Aşk yazarı değilim, bu yazıyı da yüzüme gözüme bulaştırdım. Oturdum eşek gibi de ağladım.Başka bir halt daha ettim, daha doğrusu bizim hanım etti.

Gitti hemen, sıcağı sıcağına, minik bir yavru kedi aldı geldi.Yapamayacaktık, evdeki boşluğa dayanamayacaktık. Çıldıracaktık. Çivinin çiviyi hemen sökmesi şarttı.

Bu da yeşil gözlü fakat akça pakça. Büyüyünce bu da uzun tüylü olacak, şimdilik bıyıkları bile kısacık. Daha üç aylık.

Mamanın ve sütün yerini hemencecik öğrendi alçak, ‘tuvalet terbiyesini’ henüz başaramadık ama öğreteceğiz. Şimdilik evi keşfediyor, herşeye büyük bir şaşkınlıkla bakıyor, her duyduğu sesten ürküyor ve göğsüme yatıp poposunu da çeneme dayıyor.

Pusi de eskiden öyle yapardı. Bunu adını da Musi koyduk. Hem ağzımız alışmış, hem ‘merhumenin’ anısını yaşatır, hem de sevmem öyle Pamuk, Duman, Bulut gibi köylü karısı isimlerini.

Fakat bunun bir de ‘dudaktan öpme’ eğilimi var ki, bizim hanımda kıskançlık belirtileri de yeniden başladı bile…

Ben de karısını aldatan bir erkeğin çektiği vicdan azabına benzer duygular içindeyim. Bizim hanımı değil, eski kediyi. Şaşırdım kaldım. Tarifsiz kederlere düştüm.

Bir de, o eşsiz ‘Summer of 42′ filminde, yeni evli olduğu ve çok sevdiği kocasının savaşta ölüm haberi gelen Dorothy’nin, hemen o akşam, komşunun oğlu tıfıl Herman’la niçin yattığını anladım.

Yok, o filmde Pınar Altuğ oynamıyor, Jennifer O’Neill derler bir kız vardı… Şimdi o da kocakarı olmuştur. Babıali’nin aklı ermez bütün bunlara.

Dedim ya, kafam bozuk, bugün kusuruma bakmayınız.

Engin ARDIÇ

Ted Bundy, Andrew Cunanan, David Berkowitz, Albert De Salvo ve diğerleri…
Kim bunlar?
Amerikan suç tarihinin en korkunç seri katilleri.

Mesela Jeffrey Dahmer 1989 -1991 arasında tam 17 kişiyi öldürmüş, cesetlerini parçalara ayırmış, kurbanlarının sekizinin pazularını pişirip yemiş.

Andrew Cunanan aralarında ünlü modacı Gianni Versace’nin de bulunduğu beş kişiyi öldürmüş.

David Berkowitz 1970’lerde New York şehrine dehşet salmış. Kendisine “Bay Canavar” adını takan Berkowitz hiç tanımadığı insanları uzaktan ateş ederek öldürmüş veya yaralamış.

Psikoloji ve kriminoloji araştırmaları gösteriyor ki seri katillerin hayat öykülerinde birbirine çok benzer yanlar, hatta ortak özellikler var.

Bunlardan biri de şu: Çocukluklarında hayvanlara bilinçli biçimde eziyet etmekten hoşlanıyorlar; ölüm tecrübesini ve “acıtmayı” ilk olarak hayvanlar üzerinde test ediyorlar.

Şimdi kalkıp “hayvanlara kötü davranan çocuklar ileride seri katil olur” türünden çok heyecanlı fakat ciddiyetsiz bir tez öne sürmemi beklemezsiniz, biliyorum.

O halde neden yazıma çok ünlü seri katilleri örnekleyerek girdiğimi soracak olursanız, söyleyeyim.
Konunun taşıdığı önemi hissettirebilmek için…

Çünkü sineklerin kanatlarını koparıp ne yaptıklarını gözlemlemek, hamam böceğini ezdikten sonraki haline büyülenmiş gibi dakikalarca bakmak gibi hemen her çocuğun yaptığı bir şeyden söz etmiyoruz.

Ancak…

Etrafınızda sokak kedisinin gözünü bilerek kör eden, kuyruğunu koparıncaya kadar çekiştiren; köpeği boynuna kocaman bir sopa, ayağına tel bağlayarak sokağa bırakan, hayvanın acı çekişini eğlenerek izleyen; evin arka bahçesinde hayvan ölülerini saklayan çocuklar varsa…

Bilin ki, sıradan bir olayla, basit ve çocukça bir şiddet tezahürüyle karşı karşıya değilsiniz! Bunu yapan çocuktan ne çıkacağını bilemeyiz ama bir “hayır” çıkmama ihtimalinin yüksek olacağını bilmek gerekir.

Hem son araştırmalar hem de FBI’ın 1970’lerden bu yana konu üzerinde odaklanan suç analiz raporları bu gerçeği doğruluyor.

Uzmanlara göre şu nokta açık: Zihinsel özür ve akıl sağlığı ilgili nedenlerini hariç tutarsak, aile içi şiddet ve cinsel suistimal vakalarıyla çocuk ve ergen yaşlarda hayvanlara şiddet uygulama arasında doğrudan bağ var.

Hayvan suistimalinin görüldüğü ailelerin yüzde 83’ünde çocuklara da kötü davranıldığı; çocuklara kötü davranılan evlerde yaşayan hayvanların da sık sık aynı davranışa maruz kaldığı biliniyor.

O da bir yana, eşleri dövdüğü için sığınma evlerine başvuran kadınlar arasında yapılan bir araştırmada kadınların yüzde 71’inin evlerindeki kedi-köpeğin eşleri tarafından dövülerek öldürüldüğü veya işkence edildiği öğrenildi.

Yani hayvanlara karşı açık şiddet uygulamak öyle hafife alınacak; baştan savma yaklaşılacak, “anlayışla” karşılanıp unutulacak davranışlar olarak görülemez.

Özellikle anneleri uyarıyorum.
Çocuklarınıza hayvanları uzaktan da olsa sevmeyi, onlara şefkat beslemeyi öğretmelisiniz.
Ama daha önemlisi, eğer çocuğunuz hayvanlara belirgin biçimde kötü davranıyor, eziyet ediyorsa…
Sakın görmezden gelmeyin, üstünü kapatmayın!

Ancak erken davranılırsa çaresi bulunabilecek çok hayati bir sorunun belirtisi olabilir bu!

Bir düşünün!
Çünkü şiddet özünde insanmış, hayvanmış ayırmıyor!

Prof. Dr. Sevil ATASOY

Her akşam aynı saatlerde işinden döner. Hemen koşarım yanına. Bir iki mırk dememe kalmadan köşedeki bakkaldan artık o gün canım ne çekmişse alır bana. Herkes kuru mama veriyor diye bilhassa yaş mama alır ki, değmeyin keyfimize. Keyfimize diyorum üst sokaktan arkadaşlar da gelir çoğu zaman. Galiba canı sıkkın bugünlerde…Nerden mi biliyorum?

Geçenlerde beni farketmesi için çantasından omzuna oradan da kafasına tırmanmam gerekti. Hatta dün bacağına sarıldığımda “Öf be arsız kızım, ayağıma dolanıp durma” dedi nedense. Oysa ki sokağın başında görünür görünmez var gücümle ona doğru koşarım. Bakkal ve diğer komşular kaç kaç diye ona tezahürat yaparlar. Kocası sabah ondan önce apartmandan çıkar “Hayatım gelebilirsin yok” der. Ardından bakarım; o çıkıyor kapıdan ürkek ürkek hemen koşarım saklandığım yerden. Bilirim benimle oyun oynuyor. “Tanrım napçam ben bu arsızı, şişko tömbelek; sen git aşkım ben mamasını yedirip geleyim” der. Tabi beni bu cümle ile müthiş bir sabırsızlık sarar. Fıldır fıldır olurum. Tepesine çıkmak gelir içimden ki genelde de yaparım. “Bıktım senden arsız tosbağa” diye bağırıyor son günlerde. Yok yok kesin bir şey var bu kızda. Bir t-shrtini yırtık diye kızmaz bu. Başka bir şey var.

Belki yine 5′iz doğurduk diye kızmıştır. Yavrularımı görünce “Vay fingirdek üst sokaktaki sarmanı mı tavladın” diye haykırdı. Yoksa sarmanda gözü mü var? Olabilir mi acaba? Evli barklı kadın ama? Kim bilir? Tabi kesin budur sebep. Şimdilerde gelir yine. Koşar bir sarılırım, aramızda ciddi bir ilişki olmadığını anlatırım ona, bir de ayaklarına kapanırım…. Olur biter.

BU BİR FADİME YALÇINKAYA YAZISIDIR.