Kabul Tarihi : 8/5/1986

Yayımlandığı R.Gazete : 16/5/1986 Sayı: 19109

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 25 Sayfa: 209

Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik için, “Yönetmelikler Külliyatı” nın kanunlara göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Hastalıklar

Amaç:

Madde 1 – Bu Kanunun amacı, hayvanlardan ve hayvan maddelerinden insan ve hayvanlara geçebilen hastalıklardan korunulmasını ve bulaşıcı hayvan hastalıkları ile mücadele edilmesini sağlamaktır.

Kapsam

Madde 2 - Bu Kanun:

a) Hayvanların sağlığını korumaya,

b) Bulaşıcı hastalıklarla mücadeleye ve bu hususta her türlü tedbirleri almaya,

c) Ülke içindeki hayvan hareketlerine, hayvan maddelerinin sevkine, hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracını sağlık açısından düzenlemeye ve muayeneye, Dair hükümleri kapsar.

Madde 3 – Bu Kanunda:

a) Bakanlık; Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığını,

b) Hükümet veteriner hekimi; Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığınca bu Kanunun uygulamasında görevlendirilen veteriner hekimleri,

c) Hastalıktan şüpheli; açık ve tam olmayan hastalık belirtisi gösteren hayvanları,

d) Bulaşmadan şüpheli; hastalığın hiçbir belirtisini göstermemekle beraber, hastalığı almış olduğu kabul olunan hayvanları,

e) Hayvan maddeleri; et, süt, yumurta, bal, deri, yün, yapağı, tiftik, bağırsak, sakatat, tırnak, boynuz, kan, kemik, gübre gibi hayvan maddelerini, İfade eder.

Madde 4 - Bu Kanun hükümlerine tabi ve ihbarı mecburi hastalıklar Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek – 4)

İKİNCİ BÖLÜM

Sınırlarda Sağlık Zabıtası

Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihraç yeri

Madde 5 – Yabancı ülkelerle yapılacak her nevi hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracı Bakanlık ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından müştereken tespit edilen gümrük kapılarından yapılır.

İthal olunacak hayvan ve hayvan maddelerinin muayeneleri

Madde 6 – Yurda kara, su ve hava yollarıyla ithal olunacak hayvan ve hayvan maddelerinin sağlıklı olduğuna ve menşelerinde hastalık bulunmadığına dair resmi veteriner hekim tarafından çıkış yerinde verilmiş menşe ve sağlık raporlarının ibrazı şarttır. Yurda ithal olunacak hayvanların sağlık durumuna dair ilk muayeneleri kapı ve limanlarda; kara, su ve hava taşıt araçları içinde son muayeneleri ise gümrük kapılarında gösterilecek yerlerde hükümet veteriner hekimi tarafından yapılır. Hastalık bulunmadığı anlaşıldıktan sonra ithaline izin verilir. Hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanlar ile hastalık amili taşıyan ve bulaşmadan şüpheli hayvan maddeleri reddolunur. Hayvan maddelerinin muayenesi ve muayene sonucuna ait işlem bunların tahaffuzhane ve gümrük ambarlarına taşınmasından sonra yapılır; hastalık bulunmadığı takdirde ithaline izin verilir. Menşe ve veteriner sağlık raporlarının tanzim şekline ait hususlar yönetmelikle belirlenir.

Madde 7 – Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilen gümrük kapılarına, menşe ülkeden veteriner sağlık raporu olmadan getirilen hayvan ve hayvan maddeleri ile herhangi bir bulaşık hastalıklı hayvan reddolunur. Tespit edilen gümrük kapılarına veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan hayvanlardan hastalıklı ve hastalıktan şüpheli görülenler hakkında bu Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır. Tespit edilen gümrük kapılarına veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan hastalık belirtisi göstermeyen hayvanlar sahibi hesabına 21 gün karantinaya alınır. Karantina sonunda sağlam bulunanların ithaline müsaade edilir. Hastalıklı bulunanlar hakkında bu Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır. Tespit edilen gümrük kapılarına veteriner sağlık raporu olmadan getirilen ve reddi mümkün olmayan hayvan maddeleri karantinaya alınarak muayeneye tabi tutulur. Muayene sonucunda hastalık taşımadığı anlaşılanların ithaline izin verilir. Hastalık taşıyanlar tazminatsız olarak imha edilir. Tespit edilen gümrük kapıları dışında, hududun herhangi bir yerinden veteriner sağlık raporu ile veya veteriner sağlık raporu olmadan yurda sokulan hayvanlar ve hayvan maddeleri bulundukları yerde mahalli mahkeme kararı ile müsadere edilerek karantinaya alınır. Karantina sonunda hasta hayvanlar hakkında bu Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır. Sağlam bulunan hayvanlar ise usulüne uygun olarak satılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili mahalli teşkilatına teslim olunur. Hastalık amilini taşıyan veya bulaşmadan şüpheli hayvan maddeleri tazminatsız olarak imha edilir. Muayene sonucu hastalık taşımadığı anlaşılan hayvan maddeleri ise usulüne uygun olarak satılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili mahalli teşkilatına teslim olunur. Hayvan hastalığı bulunan yabancı bir ülkeden bulaşmaya vasıta olabilecek hayvanlar ile hayvan maddelerinin gümrük kapılarından ithali hastalığın nevine göre bütün gümrük kapılarından veya gerekli görülen kısmından yasaklanır. Bu yasaklama hastalığın sönüşü ile karantina süresinin bitiminin bildirilmesinden sonra kaldırılır.

Kapatılmış hudut kapılarından girişlerde yapılacak işlem

Madde 8 – Bulaşık hayvan hastalığı dolayısıyla kapatılmış olan hudutlardan, konulan yasağa rağmen memlekete sokulan hayvanlar veya hayvan maddeleri, düzenlenecek ve hazır bulunanlar tarafından imzalanacak tutanağa istinaden derhal mahalli mahkeme kararı ile müsadere olunur. Müsadere olunan hayvanlarda bulaşık hastalık arazı görülürse bu Kanunun ilgili hükümlerine göre işlem yapılır. Hastalık amilini taşıyan veya bulaşmadan şüpheli hayvan maddeleri hakkında yapılacak işlem yönetmelikte gösterilir. Hastalık belirtisi göstermeyen diğer hayvanlar karantinaya alınır. Karantina süresini doldurup bulaşık hastalık arazı göstermeyen hayvanlar ile bu hastalıktan salim bulunan hayvan maddeleri usulüne göre satılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığının ilgili mahalli teşkilatına teslim olunur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hastalıkların Çıkışında Haberleşme

Hastalık ihbarı

Madde 9 – Bir yerde hastalık yahut sebebi belli olmayan hayvan ölümleri görülürse bu durumun köylerde hayvan sahipleri,çobanlar, celepler, hayvan bakıcıları tarafından köy muhtarlarına; çiftliklerde çiftlik sahiplerine veya kahyalara; bu ihbarı alanlarla gezici sürülerde sürü sahipleri, koruyucuları, çobanları, serbest veteriner hekim veya serbest veteriner sağlık teknisyeni tarafından en yakın köy muhtarına, bulunmadığı takdirde jandarma karakoluna; şehir ve kasabalarda ise belediye başkanlıklarına veya mahallin mülki amirlerine veya Bakanlık ilçe veya il müdürlüğüne veya polis, jandarma veya belediye zabıtasına; gemilerde kaptana, kaptanlar gümrük idarelerine; trenlerde istasyon idaresine; sınırlarda gümrük idaresine yazılı veya sözlü olarak belge karşılığında bildirilmesi zorunludur. İhbarı alanlar derhal mahallin en büyük mülki amirine haber vermekle yükümlüdür. Hastalığın hüküm sürdüğü bölgelere yakın yerlerde bir hayvanın hastalanması dahi ilgililere haber verilmesini gerektirir.

Silahlı Kuvvetlerle haberleşme

Madde 10 – Silahlı Kuvvetlere ait hayvanlarda çıkan hastalıkların mücadelesi ve hastalığın söndürülmesinde yapılacak işlemler bu Kanunda gösterilen esaslara göre Silahlı Kuvvetlerce yapılır. Hastalığın çıkış şekli ve mahiyeti ile alınan tedbirler mülki makamlara bildirilir.

Komşu ülkelerdeki hastalıkların haber verilmesi

Madde 11 – Sınır boylarında görevli idare ve gümrük memurları ile Silahlı Kuvvetler ve zabıta teşkilatı komşu ülkelerde hüküm süren hastalıklar hakkında alacağı haberleri mahallin en büyük mülki amirine ve mülki amirine ve mülki amirler de en seri şekilde Bakanlığa bildirirler. Yabancı ülkelerde bir salgın hayvan hastalığı çıktığı takdirde o ülkelerde Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına görevli olan bütün memurlar hastalığı bağlı bulundukları dış temsilciliklere haber vermekle yükümlüdür. Dış temsilcilikler de en seri şekilde durumu Dışişleri Bakanlığı aracılığı ile Bakanlığa bildirir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hastalık Çıkışında Alınacak Genel Tedbirler

Geçici kordon

Madde 12 – Bu Kanunun 9 ve 10 uncu maddesine göre hastalık haberini alan makamlar vakit kaybetmeksizin en yakın Bakanlık ilçe ve il müdürlüğüne bildirir. Veteriner hekim gelinceye kadar mahalli idari makamlar, belediye ve ihtiyar heyetleri tarafından hasta ve sağlam hayvanlar ayrı ayrı muhafaza altına alınarak geçici kordon konulur.

Hastalık yerine gidilmesi

Madde 13 – Hastalık haberini alan hükümet veteriner hekimi en seri vasıta ile hastalık yerine gider. Bu maksat için mülki ve mahalli idare ve zabıta makamları gereken kolaylığı ve yardımı göstermeye mecburdur.

Hastalığa el koyma ve duyurma

Madde 14 – Hastalık çıkan yerde hükümet veteriner hekimi derhal mahalli hayvan sağlık zabıtası komisyonunu toplar. Bu komisyon, hastalığın önlenmesi ve söndürülmesi için, hastalık çıkış kararı düzenler. Bu kararda yazılı tedbirler, komisyon tarafından uygulanır ve hükümet veteriner hekimi tarafından denetlenir. Hayvan sağlık zabıtası komisyonu toplanıncaya kadar hükümet veteriner hekimi gerekli gördüğü tedbirleri almaya yetkilidir.

Alınan tedbirler idare amirleri ve muhtarlar tarafından mahalli vasıtalarla halka ilan ve ilgililere tebliğ edilmekle birlikte civar illere ve Bakanlığa en seri şekilde bildirilir.

Mülki amirin yükümlülüğü

Madde 15 – Hayvan sağlık zabıtası komisyonu kararı gereğince konulan kordon ve karantinanın yürütülmesi ve korunması için gerekli tedbirleri almakla o yerin mülki amiri yükümlüdür. Hastalığın etrafa yayılma tehlikesi ve mahalli zabıta ile korunması mümkün olmayan hallerde kordonlar Silahlı Kuvretlerle takviye edilir.

Giriş ve çıkış yasağı

Madde 16 – Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvanlar ile bunların maddelerinin ve bulaşmaya vasıta olabilecek eşyanın kordon altından veya tecrit edildikleri yerden çıkarılmaları yasaktır. Çıkarıldıklarında müsadere ve tecrit olunur. Aynı hastalığa hassas hayvanların hastalıklı yerlere sokulması yasaktır. Bunlardan sadece kesilmek üzere getirilen kasaplık hayvanların girmelerine izin verilir. Kordon altından veya tecrit edildikleri yerden çıkarılmasında zaruret olanlar ve alınacak fenni tedbirler yönetmelikte belirtilir.

Biyolojik madde, aşı, serum ve ilaç uygulamaları

Madde 17 – a) Teşhis için kullanılan biyolojik maddelerin uygulaması hükümet veteriner hekimleri veya Bakanlıkça görevlendirilen diğer kamu kuruluşlarındaki veteriner hekimler ile serbest veteriner hekimler tarafından yapılır.

b) Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastalıkların çıkışında mücadele ve tedavi amacıyla aşı, serum ve ilaç uygulaması hükümet veteriner hekimleri, Bakanlıkça görevlendirilen diğer kamu kuruluşlarındaki veteriner hekimler, serbest veteriner hekimler ve bunların sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenleri tarafından yapılır.

c) Hastalık tehlikesi görülen yerlerde koruyucu aşılama ve ilaçlamalar, Bakanlığın vereceği program ve emirlere göre hükümet veteriner hekimleri, serbest veteriner hekimler veya hükümet veteriner hekiminin sorumluluğunda veteriner sağlık teknisyenleri tarafından yapılır.

d) Hayvan sahipleri biyolojik madde, aşı, serum ve ilaçların uygulanmasına rıza göstermeye, lüzumlu araç ve kolaylıkları sağlamaya mecburdur.

e) Hayvan sahiplerince bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastalıklarla diğer hayvan hastalıklarına karşı veteriner hekim ve veteriner sağlık teknisyeni tarafından hayvanlara uygulanan aşı ve serumlar için Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikte belirtilen esas ve miktarlara göre ücret ödenir.

Hayvanların imhası, tecrit ve dezenfeksiyon

Madde 18 – Hasta veya hastalarla temasta bulunan hayvanlardan öldürülmesi gerekenler zabıta görevlileri tarafından öldürülür, imha edilir ve buna ait bir tutanak düzenlenir. Bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddeler temizlenir ve dezenfekte edilir. Bunlardan temizlenmesi veya dezenfeksiyonu mümkün olmayanlar yakılır. Temizlik işi hükümet veteriner hakiminin gözetimi altında hayvan sahipleri tarafından, dezenfeksiyon ise Bakanlığın ilçe veya il müdürlüklerince yapılır. Hastalığın çevreye bulaşmasını önlemek için hasta ve hastalıktan şüpheli hayvanların tecritlerine mahsus ahır ve diğer yerler ayrılır. Ölenler veya öldürülenlerin gömülecekleri yerler su, yol veya meskenlerden uzak mahallerde hazırlanır. Bu maksatla belediyeler ve köy ihtiyar heyetleri kendi bölgeleri içinde yukarıdaki şartlar altında tecrithaneler ile hayvan gömülme mahalleri göstermeye mecburdur.

Kordon altında hareket

Madde 19 – Kordon altında bulunan yerlerde hastalığa tutulabilecek hayvanlarla bunların her türlü maddelerinin toplatılması park, pazar, panayır ve sergilere gönderilmesi ve kordon altındaki sürülerin birbiriyle temas ettirilmesi yasaktır. Kordon içinde kalan park, pazar, panayır, sergi, han, yol, istasyon ve iskeleler gibi hayvanların geçmesine veya toplanmasına elverişli yerler hastalığa hassas hayvanlar ile maddelerine kapatılır. Bir bölgede hastalık salgın bir hal aldığı zaman o bölgenin iskele, istasyon ve havaalanları ile genel geçiş yolları, hayvan, park, pazar va panayırları hastalığın söndürülmesine kadar aynı hastalığa, hassas hayvanlara kapatılır.

Kordonun kaldırılması

Madde 20 – Kordon altına alınan yerlerde hastalığın ve bulaşma tehlikesinin yok olduğu, temizlik ve dezenfeksiyonların yapıldığı hastalık sönüş raporu ile bildirildikten sonra kordon kaldırılır. Durum valiliğe, valilikçe de Bakanlığa ve civar illere bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Koruma ve Tedavi Tedbirleri, Yurt İçinde Hayvan ve

Hayvan Maddelerinin Nakli ve Ticareti

Koruyucu ve tedavi edici Maddelerin yapım ve kontrolü

Madde 21 – Hayvan hastalıklarına karşı kullanılan aşı, serum ve biyolojik maddeler, Bakanlığın izniyle gerçek ve tüzelkişilere ait enstitü, laboratuvar ve tesislerde imal edilebilir.

Hayvan hastalıklarında kullanılmak amacıyla yurt içinde imal edilen veya Bakanlık izni ile yurt dışından ithal olunan aşı; serum, biyolojik madde ve benzerlerinin kontrolu yönetmelik esaslarına göre Bakanlıkça yapılır ve yaptırılır. Yapımına ve kullanılmasına ruhsat verilen aşı, serum, kimyasal ve biyolojik maddeler ile veteriner müstahzarlardan yararlı olmadıkları, istenilen şartlarda hazırlanmadıkları, zararlı oldukları ve beyannamesindeki esaslara uyulmadan piyasada satıldıkları tespit edilenlere el konulur. Aynı seri numaralıların kullanma ve satışları Bakanlıkça yasak edilir. Bu Kanunun 52 nci maddesine göre ruhsatları iptal edilenlere aynı isim altında tekrar ruhsat verilmez.

Yurt içinde hayvan ve hayvan maddelerinin nakli

Madde 22 – Zati ihtiyaçlara mahsus veya mahalli pazarlara götürülen hayvan maddeleri hariç, hayvan ve hayvan maddelerinin memleket içinde nakli köylerde muhtar, şehir ve kasabalarda belediyeler tarafından verilecek menşe şahadetnameleri ile yapılır. Menşe şahadetnamesiz veya veteriner sağlık raporu olmadan nakledilecek hayvan ve hayvan maddelerinin nevi, miktarı ve esasları yönetmelikte belirtilir. İlçelerden, başka il ve ilçelere yapılacak hayvan ve hayvan maddelerinin naklinde, menşeine en yakın yerdeki Bakanlık il veya ilçe müdürlüğüne başvurularak menşe şahadetnamesinin veteriner sağlık raporuna çevrilmesi ve nakliyat sırasında bu raporların bulundurulması mecburidir. Menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporlarının tanzimi ile ilgili hususlar yönetmelikte belirtilir. Menşe şahadetnamesiz ve veteriner sağlık raporsuz hayvan ve hayvan maddelerinin nakledilmesi ve bu durumun 23 üncü maddede belirtilen görevliler tarafından tespiti halinde; hayvanlar alıkonularak, hükümet veteriner hekimi tarafından derhal müşahede altına alınır ve hayvanların menşeinde hastalık olup olmadığı araştırılır. Bu araştırmadan bir sonuç alınamaz ve 21 gün sürecek müşahade sonunda hayvanların hastalıksız olduğu anlaşılırsa veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılır. Menşeinde hastalık bulunmadığı anlaşılan  hayvan maddelerine de veteriner sağlık raporu verilerek serbest bırakılır. Hastalıklı bulunan hayvan ve hayvan maddeleri hakkında yapılacak işlem yönetmelikte gösterilir. Veteriner sağlık raporu almak için hayvan ve hayvan maddelerinin sahipleri tarafından il ve ilçe hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca tespit edilmiş olan yerlerin dışında yapılacak muayene istekleri, taşıt araçlarının mal sahiplerince temini suretiyle yerine getirilir.

Görevlilerin yükümlülüğü

Madde 23 – Polis, jandarma, belediye zabıta memurları ile iskele ve liman memurları, köy muhtarları, koruma bekçileri, köy ve mahalle bekçileri görevli bulundukları bölgelerde hertürlü hayvan ve hayvan maddelerinin menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporunu aramakla ve menşe şahadetnamesiz veya raporsuz olanları alıkoyarak en yakın mülki idare amirine bildirmekle yükümlüdür.

Hayvan alım ve satımları

Madde 24 – Şehir ve kasabalarda hayvan alım ve satımlarının hayvan park, pazar veya panayırlarında yapılması mecburidir. Kurbanlık hayvan alım ve satımları bu madde hükmüne tabi değildir. Teşhir için fuar ve sergilere getirilen hayvanların menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporunun bulunması ve bu yerlerde hayvanların devamlı surette sağlık kontrolü altında tutulması şarttır. Hayvan panayırlarının açılış zamanı ve süresi için açılışından en az 20 gün önce Bakanlığa bildirerek izin alınır.

Hayvan toplama izni

Madde 25 – Bulaşık hastalık nedeniyle Bakanlıkça hassas bölge ilan edilen yerlerde, mahallin en büyük mülki amirinden izin belgesi alınmadan hayvan toplanması ve nakli yasaktır.

Hayvan sürülerinin hareketi

Madde 26 – Her nevi hayvan sürülerinin yurt içindeki hareketleri Bakanlıkça düzenlenir.

Hayvanla nakliyecilik yapanlar

Madde 27 - Hayvanla nakliyecilik yapanlar mahalli belediyelerden ruhsat almak mecburiyetindedir. Ruhsatnamelerle ilgili hususları yönetmelikte belirtilir.

Hayvanların hastalıklı yerlerden geçirilmesi

Madde 28 – Mahalli hayvan sağlık zabıtası komisyonlarınca hastalıklı olduğu ilan edilen yerlerden o hastalığa hassas hayvanların menşe şahadetnamesi ve veteriner sağlık raporu olsa bile geçirilmeleri yasaktır. Ancak hastalıklı yerlerden hayyanların özel tertibatlı araçlarla transit olarak geçirilmelerine müsaade edilebilir.

Nakil araçlarının dezenfeksiyonu

Madde 29 – Hayvanları veya hayvan maddelerini nakleden her türlü aracın nakil sonunda sahipleri tarafından temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi mecburidir. Temizlik, dezenfeksiyon ve bunların kontrolü ile ilgili işlemler yönetmelikte belirtilir.

ALTINCI BÖLÜM

Hastalıklarla Mücadele ve Denetim

Mahalli idarelerin yükümlülüğü

Madde 30 – İl özel idareleri ve belediyeler hayvan hastalıkları ile mücadele için mali imkanlarını ve hayvan varlığını gözönüne alarak bütçelerine yeterli miktarda ödenek koymak ve mücadeleye katılmakla yükümlüdür.

Hayvan Sağlığı Danışma Kurulu

Madde 31 – Hayvan hastalıkları ile ilgili hususlarda Bakanlıkça verilen konuları inceleyerek görüş bildirmeye, gerektiğinde veteriner hekimliğin icrasına ilişkin hizmet konuları ile hayvan hareket ve nakillerini düzenleme ve her türlü hayvan maddeleri ile ürünlerinin muayene ve denetimi konularında görüş belirtmek üzere Tarım Orman ve Köyişleri Bakanının veya Müsteşarının başkanlığında Bakanlıkça seçilecek üyelerden oluşan “Hayvan Sağlığı Danışma Kurulu” kurulabilir. Bu kurulun teşkili ile çalışma usul ve esasları, Bakanlık talimatı ile düzenlenir.

Hayvan sağlık zabıtası komisyonları

Madde 32 - İl, ilçe ve köylerde kurulacak hayvan sağlık zabıtası komisyonlarının kuruluş, görev ve çalışma esasları yönetmelikle belirtilir. Komisyonların aldığı kararların uygulanması ile ilgili hususlar hükümet veteriner hekimlerince denetlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Kesilecek Hayvanlar ile Etlerin ve Hayvan Maddelerinin Muayeneleri

Hayvan kesimi

Madde 33 – Ticari amaçla kasaplık hayvan kesimleri mezbaha, et kombinası veya kapalı hayvan kesim yerlerinde yapılır. Bu yerlere gelecek hayvanların menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu bulunması şarttır. Hayvanlar, kesimden önce ve kesimden sonra veteriner hekim tarafından muayene edilir. Hayvanların kesim şartları, kesim öncesi ve sonrası muayeneleri ve mecburi kesimlerle ilgili hususlar Bakanlıkça yönetmelikle düzenlenir. Mezbaha ve kombinalarda kesilecek hayvan ve hayvan maddelerinin muayeneleri veteriner hekimi tarafından yapılır. Mezbaha, et kombinaları ve kesim yerlerinin sağlık şartlarına uygunluğu Bakanlığın denetimine tabidir. Köylerde zati ihtiyaç ve köy tüketimi için yapılacak kesimler ile kurbanlık hayvanlar bu madde hükümlerine tabi değildir.

İKİNCİ KISIM

Özel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Sınırlarda Sağlık Zabıtası ve Karantina Tedbirleri

Önemli hastalıklarda alınacak tedbirler

Madde 34 – Yabancı ülkelerden yurdumuza gelen ve geri çevrilmesi mümkün olmayan hayvanlarda:

a) Sığır vebası, at vebası, mavidil, domuz vebası, salmonollosis ve tavuk vebası hastalıklarından biri tespit edildiği takdirde, hasta, hastalıktan şüpheli ve bunlarla temas eden hassas hayvanlar tazminatsız olarak öldürülür ve imha edilir. Bu hastalıkların bulaşmasına vasıta olabilecek diğar hayvanların ise, karantina süresi sonunda tazminat verilmeden sahipleri hesabına kestirilerek etlerinin tüketimine ve satışına müsaade olunur.

b) Şap, çiçek, kuduz, şarbon, yanıkara ve uyuz hastalıklardan birine tutulmuş olanlar ile hastalıktan şüpheliler tazminatsız olarak öldürülür ve imha edilir. Bulaşmadan şüpheliler, sahipleri hesabına karantinaya alınarak memleket içinde sağlık zabıtası hükümlerine tabi tutulur.

c) Sığırlarda verem, sığır, koyun, keçi ve domuz brusellozları ile tektırnaklılarda ruam ve durin hastalığı görülenler veya serolojik ve allerjik testlerle bu hastalıkların mevcudiyeti tespit olunanlar tazminatsız öldürülür ve imha edilir.

d) Haber verilmesi ve mücadelesi mecburi hastalıklar arasında ismi geçmediği halde mahiyeti itibariyle salgın niteliğindeki herhangi bir hastalığa tutulduğu tespit edilen hayvanlar hakkında Bakanlıkça gerekli tedbirler alınır. (a), (b) ve (c) bendlerinde belirtilen hastalıklar dışında kalan hastalıklar için uygulanacak işlemler Bakanlıkça düzenlenir.

İKİNCİ BÖLÜM

Yurt İçinde Sağlık Zabıtası ve Karantina Tedbirleri

Şap, sığır vebası, at vebası ve mavidil hastalıklarında alınacak tedbirler

Madde 35 – Yurtiçinde sığır vebası, şap, at vebası, mavidil hastalıklarından birinin çıkışı halinde hastalar ile, hastalıktan ve bulaşmadan şüpheliler Bakanlıkça belirlenecek itlaf, tecrit, aşılama, serumlama veya diğer uygulamalara tabi tutulur.

Kuduz hastalığında alınacak tedbirler

Madde 36 – Kuduza yakalanan hayvan tazminatsız öldürülür ve imha edilir. Kuduz hayvanlar tarafından ısırılan veya kuduzdan şüpheli hayvanlar da tazminatsız öldürülür ve imha edilir, ancak bu hayvanların öldürülmesine sahipleri muvafakat etmezlerse masrafları kendilerine ait olmak üzere müşahade altında tutulabilir. Kuduz çıkan yerlerde kedi ve köpeklerin, sahipleri tarafından muhafaza altına alınması zorunludur. Sahipsiz ve başıboş kedi ve köpekler şehir ve kasabalarda belediye, köylerde köy ihtiyar heyetleri tarafından tazminatsız öldürülür ve imha edilir. Bu hususta gerektiğinde mahalli zabıtadan yardım istenir. Kuduz hastalığı ile mücadelede ilgili bakanlıklarla yapılacak müşterek çalışma esasları Bakanlıkça tespit edilir.

Tüberküloz, bruselloz ve ruam hastalıklarında alınacak tedbirler

Madde 37 – Sığırlarda tüberküloz ve bruselloza ve tek tırnaklılarda ruama yakalandığı tespit edilen hayvanlar tazminatlı olarak kestirilir, öldürülür veya imha edilir. Ticari amaçla sütçülük yapan yerlerdeki ineklerin tüberküloz testine, bruselloz yönünden de muayeneye tabi tutulmaları mecburidir.

Madde 38- İhbarı ve mücadelesi mecburi hastalıkların kordon müddetleri yönetmelikte gösterilir.

Hastalık bölgesine giriş ve çıkış

Madde 39 – Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastalıkların çıktığı yerlerde hastalığın gerektirdiği şartlara göre hasta, hastalık ve bulaşmadan şüpheli hayvanlar hakkında gerekli kanuni işlemler yapılmakla beraber, her nevi hayvan, hayvan maddeleri ve bulaşmaya sebep olabilecek kaba yemlerin nakli, karantinanın devamı süresince hastalık bölgesine bulaşmaya duyarlı veya hastalığı taşıyacak diğer hayvanların sokulması yasaktır.

Madde 40 – Bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit edilen hastalıklarla sınırlarda ve yurt içinde yapılacak mücadele esasları yönetmelikte belirtilir.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Müşterek Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Tazminat

Tazminat verilecek hastalıklar

Madde 41 – (Değişik: 27/12/1993-3951/1 md.) Bu Kanun hükümlerine göre ruam, sığır tüberkülozu, sığır brusellozu, sığır vebası, at vebası ve şap hastalıklarından dolayı öldürülen veya kestirilen hayvanların sahiplerine, Bakanlık bütçesinden aşağıda belirtilen miktarlarda tazminat verilir.

a) Ruam hastalığında, hastalığın açık belirtisini göstermesi sebebiyle öldürülen hayvanlar için takdir edilecek kıymetlerin yarısı,

b) Ruam, sığır tüberkülozu ve sığır brusellozu hastalıklarında, hastalığın açık belirtisini göstermeyip yapılacak testlere göre teşhis konularak öldürülen veya kestirilen hayvanların takdir olunacak kıymetlerinin dörtte üçü,

c) Sığır vebası ve at vebası hastalıklarında, hastalığın açık belirtisini göstermesi sebebiyle veya laboratuvar muayenesi sonunda teşhis konularak öldürülen hayvanlar için takdir edilecek kıymetlerin tamamı,

d) Şap hastalığında, Bakanlıkça her yıl tespit ve ilan edilen mücadele bölgelerinde hastalığın açık belirtisini gösteren ve laboratuvarda hastalığın varlığı ve tipi tespit edildikten sonra öldürülen veya kestirilen hayvanların takdir edilecek kıymetlerinin tamamı,

İhbarı zorunlu olan hastalıklardan birine karşı koruma maksadıyla Hükümet veteriner hekimi ve Bakanlıkça grevlendirilen veteriner hekim tarafından yapılan aşı, serum ve ilaç uygulamaları sebebiyle öldükleri otopsi ve laboratuvar muayeneleri ile tespit edilen hayvanların takdir edilecek kıymetlerinin tamamı ödenir.

Bu maddeye ait uygulama esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir. Yukarıdaki hallerde, hayvanların sarf ve tüketimi mümkün olan et, deri ve diğer kısımlarının bedelleri, rayiç bedel üzerinden kıymet takdir edilerek hayvan sahibine bırakılır ve bedeli hak ettiği tazminattan düşülür.

KANUNLAR, KASIM 1994 (Ek-19)

Tazminat verilmeyecek haller

Madde 42 – Resmi kurumlarla belediyelere ait veya sahipleri tarafından hastalıkları haber verilmemiş veya hastalıklı oldukları bilinerek satın alınmış hayvanlarla menşe şahadetnamesiz veya veteriner sağlık raporu olmadan sevk olunan ve ilan edildiği halde aşı ve ilaç tatbik ettirmeyen hayvan sahiplerine tazminat verilmez.

Kıymet takdiri

Madde 43 – 41 inci maddede yazılı hallerde hayvanların kıymet takdiri; biri Kanunun 32 nci maddesi uyarınca kurulan komisyonun, diğeri hayvan sahibinin göstereceği bilirkişi ve hükümet veteriner hekiminin iştirakiyle üç kişilik bir heyet tarafından mahalli rayice göre yapılır.

İKİNCİ BÖLÜM

Ceza Hükümleri

Madde 44 – Bu Kanunun 5 inci maddesine göre tespit edilmiş olan gümrük kapılarından başka yerlerden hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya ihraç edenlerler veya transit geçirenler salgın hayvan hastalığı sebebi ile gümrük kapılarından veya hududun tamamından yurda sokulması yasaklanan hayvan veya hayvan maddelerini ithal veya transit geçirenler ile ithal, ihraç ve transit işlemleri nedeniyle karantina veya muayene yerlerine alınmış hayvanlar veya elkonulmuş hayvan maddelerini kaçıranlar, veteriner sağlık raporu olsun veya olmasın fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde üç aydan bir yıla kadar hapis ve ikiyüz bin liradan iki milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Madde 45 – Bu Kanunun 6 ncı ve 22 nci maddelerinde yazılı menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporlarını sahte olarak düzenleyenler veya gerçek bir menşe şahadetnamesi yahut veteriner sağlık raporu üzerinde tahrifat yapanlar veya bu evrakı bilerek kullananlar ile hayvan veya hayvan maddelerini ihtiva eden vasıta veya kaplara konmuş olan işaret veya damgaları menfaat kastı ile değiştirenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde iki aydan sekiz aya kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gerçeğe uygun olmayan menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu veren memurlar ve hastalıklı hayvanlarla hayvan maddeleri için hastalıklı olduklarını bilerek menşe şahadetnamesi veya veteriner sağlık raporu düzenleyen veya veren memurlar, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde dört aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

Madde 46 – Hastalıklı, hastalıktan veya bulaşmadan şüpheli hayvan veya hayvan maddelerini yahut bulaşmaya vasıta olabilecek eşya ve maddeleri her ne suretle olursa olsun kordon altına alınan yerler ile önceden tespit ve ilan edilmiş bulunan yasak bölgeler dışına çıkaranlar, bu suretle çıkarılmış hayvan veya hayvan maddelerini satanlar, başkalarına devredenler veya bu işlere vasıta olanlar, bu yerlere hayvan veya hayvan maddelerini sokanlar, hayvan veya hayvan maddelerini tecrit veya muhafaza altına alındıkları yerler dışına çıkaranlar ile öldürülmüş veya imha edilmiş hayvan veya hayvan maddelerini gömüldükleri yerlerden çıkaranlar iki aydan altı aya kadar hapis ve otuzbin liradan üçyüz bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Yukarıdaki fıkrada yazılı hayvan veya hayvan maddelerini taşıyan nakil vasıtalarını kullananlar hakkında da ayrı ceza hükmolunur.

Madde 47 – Bu Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrası ile 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak şartıyla hayvan park, pazar ve panayırlarından başka yerlerde canlı hayvan satanlar veya menşe şahadetnamesi yahut sağlık raporu olmadan hayvan veya hayvan maddelerini hayvan park, pazar ve panayırlarına, kombinalara, mezbahalara, kesim yerlerine ve sergilere getirenler ile hayvan veya hayvan maddelerini yurt içinde bir yerden diğer yere nakledenler yirmibin liradan ikiyüz bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Madde 48 – Kordon altına alınan bölgeyi belli etmek için konuları işaret, levha ve benzerlerini tahrip edenler veya yerlerini değiştirenler onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Madde 49 – Bu Kanuna göre bulaşıcı hayvan hastalığını veya sebebi belli olmayan hayvan ölümlerini ihbarla yükümlü olup da geçerli bir özürü olmaksızın 48 saat içinde 9 uncu maddede yazılı görevlilere bildirmeyenler fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Bu Kanunun 13 üncü maddesi hükmüne geçerli bir özürü olmaksızın uymayan hükümet veteriner hekimi ile aynı maddede yazılı makam ve kuruluşların görevli memurları fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmiyorsa otuzbin liradan üçyüzbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Madde 50 – Kuduz hastalığı çıktığı ilan olunan yerlerde köpek ve kedilerini muhafaza altına almayanlar beşbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Madde 51 – Mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmiş olmasına rağmen bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastalıklara karşı hayvanlarını aşılamak veya ilaçlamak üzere mahalline giden görevli memura hayvanlarını aşılatmayan, ilaçlatmayan veya bu Kanuna göre muayene ve teste tabi tutulması gerekli hayvanları muayene ve teste tabi tutturmayan hayvan sahipleriyle bunların yokluğunda hayvanların bakım ve gözetimi ile uğraşanlar onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Aşı tatbikini gerektiren hastalık; şap, sığır vebası, at vebası ve mavidil hastalıklarından biri ise fail hakkında yukarıdaki fıkrada yazılı cezalar iki misli artırılarak hükmolunur.

Madde 52 – Hayvan sağlığını korumada kullanılan aşı, serum, biyolojik madde, veteriner müstahzarların tahlilleri sonucunda bileşimlerinde bulunan maddelerin saf olmadığı veya kodekse uygun bulunmadığı veya ruhsat almak için verilmiş formüle uymadığı veya teşhis, tedavi, koruma niteliklerini azaltacak şekilde etkili maddelerin noksan olduğu tespit edildiği takdirde bunları imal ve ihzar edenler sağladıkları menfaatin beş mislinden az olmamak üzere ağır para cezası ile cezalandırılır. Ancak bu ceza ikiyüzbin liradan aşağı olamaz. Bunları bilerek satışa arz edenler veya satanlar ellibin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Yukarıdaki fiillerin tekerrürü halinde aşı, serum , biyolojik madde ve müstahzarın ruhsatı iptal edilir ve verilecek ceza bir misli artırılır. Bahis konusu maddelere mahkeme kararı ile el konularak imha edilir.

Madde 53 – Bakanlıktan izin almadan hayvan sağlığını korumada kullanılan her nevi aşı, serum ve biyolojik maddelerle veteriner müstahzarları imal ve ihzar edenler üç aydan bir yıla kadar hapis ve bir milyon liradan on milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Bunları satan veya satışa arz edenler yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Bahis konusu maddelere mahkeme kararı ile el konularak imha edilir.

Teşhis, tedavi veya aşı üretimi amacı ile canlı veya zayıflatılmış mikroorganizmalar ve benzeri maddelerden ithali Bakanlığın iznine tabi olanları izinsiz yurda sokanlar hakkında 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümleri uygulanır.

Madde 54 – Aşı, serum, biyolojik madde ve veteriner müstahzarları taklit ederek teşhis, tedavi ve koruma vasıflarını azaltacak veya kaybedecek surette imal veya ihzar edenler üç aydan bir yıla kadar hapis ve ikiyüzbin liradan iki milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Bunları bilerek satışa arz eden veya satanlar yüzbin liradan bir milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Madde 55 – Bu Kanunda gösterilen istisnalar dışında kombina, mezbaha ve hayvan kesimi yerlerinden başka yerlerde ticari amaçla hayvan kesen veya kestirenler, bu şekilde kesilmiş hayvanlara ait etleri satanlar veya satışa arz edenler onbin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Madde 56 – Bu Kanunda yazılı yasak fiiller hakkında yetkili memurlar tarafından tanzim olunacak zabıt varakaları aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Uluslararası Anlaşma Hükümleri

Madde 57 - Hayvan ve hayvan maddelerinin ithal ve ihracında bu Kanunun 4 üncü maddesine göre tespit olunan hastalıklardan başka hastalıkların tespiti halinde yabancı devletlerle yapılmış olan anlaşma hükümleri uygulanır.

Yönetmelik

Madde 58 – Bu Kanunun uygulama esas ve usulleri yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Yürürlükten kaldırılan kanunlar

Madde 59 – 3/5/1928 tarih ve 1234 sayılı Hayvanların Sağlık Zabıtası Hakkında Kanun ile bu Kanunun ek ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır. Geçici Madde 1 – (8/5/1986 – 3285 sayılı Kanunun kendi numarasız Geçici maddesi hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.) Bu Kanun uyarınca çıkarılacak yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar 17 Eylül 1931 tarih ve 11656 sayılı Hayvan Sağlık Zabıtası Nizamnamesi ve eklerinin bu

Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 60 – Bu Kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 61 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

6870-1

3285 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Kanun Yürürlüğe No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi 3951 —– 30/12/1993

KANUNLAR, ŞUBAT 1994 (Ek-19) 6870-2

Kabul Tarihi : 30.3.2005

BİRİNCİ KISIM

 Genel Hükümler

 BİRİNCİ BÖLÜM

 Amaç ve Kapsam, Tanım, Kanunîlik İlkesi ve Kanunun Uygulama Alanı

Amaç ve kapsam

MADDE 1.- (1) Bu Kanunda; toplum düzenini, genel ahlâkı, genel sağlığı, çevreyi ve ekonomik düzeni korumak amacıyla;

a) Kabahatlere iliskin genel ilkeler,

b) Kabahatler karsılığında uygulanabilecek olan idarî yaptırımların türleri ve sonuçları,

c) Kabahatler dolayısıyla karar alma süreci,

d) İdarî yaptırıma iliskin kararlara karsı kanun yolu,

e) İdarî yaptırım kararlarının yerine getirilmesine iliskin esaslar,

Belirlenmis ve çesitli kabahatler tanımlanmıstır.

Tanım

MADDE 2.- (1) Kabahat deyiminden; kanunun, karsılığında idarî yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlasılır.

Genel kanun niteliği

MADDE 3.- (1) Bu Kanunun genel hükümleri diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanır.

Kanunîlik ilkesi

MADDE 4.- (1) Hangi fiillerin kabahat olusturduğu, kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve kosulları bakımından belirlediği çerçeve hükmün içeriği, idarenin genel ve düzenleyici islemleriyle de doldurulabilir.

(2) Kabahat karsılığı olan yaptırımların türü, süresi ve miktarı, ancak kanunla belirlenebilir.

Zaman bakımından uygulama

MADDE 5.- (1) 26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya iliskin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karsılığında öngörülen idarî yaptırımlara iliskin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir.

(2) Kabahat, failin icraî veya ihmali davranısı gerçeklestirdiği zaman islenmis sayılır. Neticenin olustuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz.

Yer bakımından uygulama

MADDE 6.- (1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun yer bakımından uygulamaya iliskin 8 inci maddesi hükümleri, kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kanunlarda aksine hüküm bulunan haller saklıdır.

İKİNCİ BÖLÜM

Kabahatten Dolayı Sorumluluğun Esasları

Kabahatin ihmali davranısla islenmesi

MADDE 7.- (1) Kabahat, icraî veya ihmali davranısla islenebilir. Đhmali davranısla islenmis kabahatin varlığı için kisi açısından belli bir icraî davranısta bulunma hususunda hukukî yükümlülüğün varlığı gereklidir.

Organ veya temsilcinin davranısından dolayı sorumluluk

MADDE 8.- (1) Organ veya temsilcilik görevi yapan ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte, tüzel kisinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kisinin bu görevi kapsamında islemis bulunduğu kabahatten dolayı tüzel kisi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.

(2) Temsilci sıfatıyla hareket eden kisinin bu sıfatla bağlantılı olarak islemis bulunduğu kabahatten dolayı temsil edilen gerçek kisi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir. Gerçek kisiye ait bir iste çalısan kisinin bu faaliyeti çerçevesinde islemis bulunduğu kabahatten dolayı, is sahibi kisi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.

(3) Kanunun, organ veya temsilcide ya da temsil edilen kiside özel nitelikler aradığı hallerde de yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.

(4) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, organ veya temsilcilik ya da hizmet iliskisinin dayanağını olusturan islemin hukuken geçerli olmaması halinde de uygulanır.

Kast veya taksir

MADDE 9.- (1) Kabahatler, kanunda açıkça hüküm bulunmayan hallerde, hem kasten hem de taksirle islenebilir.

Hata

MADDE 10.- (1) Türk Ceza Kanununun hata hallerine iliskin hükümleri, ancak kasten islenen kabahatler bakımından uygulanır.

Sorumluluk

MADDE 11.- (1) Fiili islediği sırada onbes yasını doldurmamıs çocuk hakkında idarî para cezası uygulanamaz.

(2) Akıl hastalığı nedeniyle, islediği fiilin hukukî anlam ve sonuçlarını algılayamayan veya bu fiille ilgili olarak davranıslarını yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmıs olan kisi hakkında idarî para cezası uygulanmaz.

Hukuka uygunluk nedenleri ile kusurluluğu ortadan kaldıran nedenler

MADDE 12.- (1) Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, Türk Ceza Kanununun hukuka uygunluk nedenleri ile kusurluluğu ortadan kaldıran nedenlere iliskin hükümleri, kabahatler bakımından da uygulanır.

Tesebbüs

MADDE 13.-(1) Kabahate tesebbüs cezalandırılmaz. Ancak, tesebbüsün de cezalandırılabileceğine dair ilgili kanunda hüküm bulunan haller saklıdır. Bu durumda, Türk Ceza Kanununun suça tesebbüse ve gönüllü vazgeçmeye iliskin hükümleri, kabahatler bakımından da uygulanır.

İştirak

MADDE 14.- (1) Kabahatin islenisine birden fazla kisinin istirak etmesi halinde bu kisilerin her biri hakkında, fail olarak idarî para cezası verilir.

(2) Özel faillik niteliğinin arandığı durumlarda, kabahate istirak eden ve bu niteliği tasımayan kisi hakkında da fail olarak idarî para cezası verilir.

(3) Kabahate istirak için kasten ve hukuka aykırı islenmis bir fiilin varlığı yeterlidir. Kabahatin islenisine istirak eden kisi hakkında, diğerlerinin sorumlu olup olmadığı göz önünde bulundurulmaksızın idarî para cezası verilir.

(4) Kanunda özel faillik niteliğini tasıyan kisi açısından suç, diğer kisiler açısından kabahat olarak tanımlanan fiilin, bu niteliği tasıyan ve tasımayan kisiler tarafından ortaklasa islenmesi halinde suça istirake iliskin hükümler uygulanır.

İçtima

MADDE 15.- (1) Bir fiil ile birden fazla kabahatin islenmesi halinde bu kabahatlere iliskin tanımlarda sadece idarî para cezası öngörülmüsse, en ağır idarî para cezası verilir. Bu kabahatlerle ilgili olarak kanunda idarî para cezasından baska idarî yaptırımlar da öngörülmüs ise, bu yaptırımların her birinin uygulanmasına karar verilir.

(2) Aynı kabahatin birden fazla islenmesi halinde her bir kabahatle ilgili olarak ayrı ayrı idarî para cezası verilir. Kesintisiz fiille islenebilen kabahatlerde, bu nedenle idarî yaptırım kararı verilinceye kadar fiil tek sayılır.

(3) Bir fiil hem kabahat hem de suç olarak tanımlanmıs ise, sadece suçtan dolayı yaptırım uygulanabilir. Ancak, suçtan dolayı yaptırım uygulanamayan hallerde kabahat dolayısıyla yaptırım uygulanır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İdarî Yaptırımlar

Yaptırım türleri

MADDE 16.- (1) Kabahatler karsılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.

(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir.

İdarî para cezası

MADDE 17.- (1) Đdarî para cezası, maktu veya nispi olabilir.

(2) İdarî para cezası, kanunda alt ve üst sınırı gösterilmek suretiyle de belirlenebilir. Bu durumda, idarî para cezasının miktarı belirlenirken islenen kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu birlikte göz önünde bulundurulur.

(3) İdarî para cezası, Devlet Hazinesine ödenir. Kisinin ekonomik durumunun müsait olmaması halinde idarî para cezasının, ilk taksidinin pesin ödenmesi kosuluyla, bir yıl içinde ve dört esit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir.

(4) Kesinlesen karar, derhal tahsil için mahallin en büyük mal memuruna verilir. Đdarî para cezası, 21.7.1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir. Tahsil edilen idarî para cezasının kanunla belirlenen bir oranı, ilgili kamu kurum ve kurulusunun hesabına aktarılır.

(5) İdarî para cezası tamamen tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içinde durum, ilgili kamu kurum ve kurulusuna bildirilir.

(6) Kabahat dolayısıyla idarî para cezası veren kamu görevlisi, ilgilinin rıza göstermesi halinde bunun tahsilatını derhal kendisi gerçeklestirir. Đdarî para cezasını kanun yoluna basvurmadan önce ödeyen kisiden bunun dörtte üçü tahsil edilir. Pesin ödeme, kisinin bu karara karsı kanun yoluna basvurma hakkını etkilemez.

(7) İdarî para cezaları her takvim yılı basından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idarî para cezaları açısından uygulanmaz.

Mülkiyetin kamuya geçirilmesi

MADDE 18.- (1) Kabahatin konusunu olusturan veya islenmesi suretiyle elde edilen esyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine, ancak kanunda açık hüküm bulunan hallerde karar verilebilir.

(2) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine iliskin karar, esyanın;

a) Kullanılmaz hale getirilmesi,

b) Niteliğinin değistirilmesi,

c) Ancak belli bir surette kullanılması,

Kosullarından birinin yerine getirilmesine bağlı olarak belli bir süre geciktirilebilir. Belirlenen süre zarfında kosulun yerine getirilmemesi halinde esyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.

(3) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine iliskin karar kesinlesinceye kadar ilgili kamu kurum ve kurulusu tarafından esyaya elkonulabileceği gibi; esya, kisilerin muhafazasına da bırakılabilir.

(4) Esyanın mülkiyeti, kanunda açık hüküm bulunan hallerde ilgili kamu kurum ve kurulusuna, aksi takdirde Devlete geçer.

(5) Esyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilmesi için fail hakkında idarî para cezası veya baska bir idarî yaptırım kararı verilmis olması sart değildir.

(6) Kaim değerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine de karar verilebilir.

(7) Mülkiyeti kamuya geçirilen esya, baska suretle değerlendirilmesi mümkün olmazsa imha edilir.

(8) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine iliskin karar, kesinlesmesi halinde yerine getirilir.

Saklı tutulan hükümler

MADDE 19.- (1) Diğer kanunlarda kabahat karsılığında öngörülen belirli bir süre için;

a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,

b) isyerinin kapatılması,

c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması,

d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, Gibi yaptırımlara iliskin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değisiklik yapılıncaya kadar saklıdır.

Sorusturma zamanasımı

MADDE 20.- (1) Sorusturma zamanasımının dolması halinde kabahatten dolayı kisi hakkında idarî para cezasına karar verilemez.

(2) Sorusturma zamanasımı süresi;

a) Yüzbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde bes,

b) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde dört,

c) Yirmibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde üç,

d) Yirmibin Türk Lirasına kadar idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde iki, Yıldır.

(3) Nispî idarî para cezasını gerektiren kabahatlerde zamanasımı süresi sekiz yıldır.

(4) Zamanasımı süresi, kabahate iliskin tanımdaki fiilin islenmesiyle veya neticenin gerçeklesmesiyle islemeye baslar.

(5) Kabahati olusturan fiilin aynı zamanda suç olusturması halinde suça iliskin dava zamanasımı hükümleri uygulanır.

Yerine getirme zamanasımı

MADDE 21.- (1) Yerine getirme zamanasımının dolması halinde idarî para cezasına veya mülkiyetin kamuya geçirilmesine iliskin karar artık yerine getirilemez.

(2) Yerine getirme zamanasımı süresi;

a) Ellibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasına karar verilmesi halinde yedi,

b) Yirmibin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasına karar verilmesi halinde bes,

c) Onbin Türk Lirası veya daha fazla idarî para cezasına karar verilmesi halinde dört,

d) Onbin Türk Lirasından az idarî para cezasına karar verilmesi halinde üç, Yıldır.

(3) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine iliskin zamanasımı süresi on yıldır.

(4) Zamanasımı süresi, kararın kesinlesmesi tarihinden itibaren islemeye baslar.

(5) Kanun hükmü gereği olarak idarî yaptırımın yerine getirilmesine baslanamaması veya yerine getirilememesi halinde zamanasımı islemez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Karar Verme Yetkisi ve Kanun Yolları

İdarî yaptırım kararı verme yetkisi

MADDE 22.- (1) Kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye ilgili kanunda açıkça gösterilen idarî kurul, makam veya kamu görevlileri yetkilidir.

(2) Kanunda açık hüküm bulunmayan hallerde ilgili kamu kurum ve kurulusunun en üst amiri bu konuda yetkilidir.

(3) İdarî kurul, makam veya kamu görevlileri, ancak ilgili kamu kurum ve kurulusunun görev alanına giren yerlerde islenen kabahatler dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkilidir.

(4) 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun yer bakımından yetki kuralları kabahatler açısından da geçerlidir.

Cumhuriyet savcısının karar verme yetkisi

MADDE 23.- (1) Cumhuriyet savcısı, kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde bir kabahat dolayısıyla idarî yaptırım kararı vermeye yetkilidir.

(2) Bir suç dolayısıyla baslatılan sorusturma kapsamında bir kabahatin islendiğini öğrenmesi halinde Cumhuriyet savcısı durumu ilgili kamu kurum ve kurulusuna bildirebileceği gibi, kendisi de idarî yaptırım kararı verebilir.

(3) Sorusturma konusu fiilin kabahat olusturduğunun anlasılması halinde Cumhuriyet savcısı bu nedenle idarî yaptırım kararı verir. Ancak, bunun için ilgili kamu kurum ve kurulusu tarafından idarî yaptırım kararı verilmemis olması gerekir.

Mahkemenin karar verme yetkisi

MADDE 24.- (1) Kovusturma konusu fiilin kabahat olusturduğunun anlasılması halinde mahkeme tarafından idarî yaptırım kararı verilir.

İdari yaptırım kararı

MADDE 25.- (1) İdarî yaptırım kararına iliskin tutanakta;

a) Hakkında idarî yaptırım kararı verilen kisinin kimlik ve adresi,

b) İdarî yaptırım kararı verilmesini gerektiren kabahat fiili,

c) Bu fiilin islendiğini ispata yarayacak bütün deliller,

d) Karar tarihi ve kararı veren kamu görevlilerinin kimliği,

Açık bir sekilde yazılır. Tutanakta, ayrıca kabahati olusturan fiil, islendiği yer ve zaman gösterilerek açıklanır.

Kararların tebliği

MADDE 26.- (1) İdarî yaptırım kararı, 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgili kisiye tebliğ edilir. Tebligat metninde bu karara karsı basvurulabilecek kanun yolu, mercii ve süresi açık bir sekilde belirtilir.

(2) İdarî yaptırım kararının ilgili gerçek kisinin huzurunda verilmesi halinde tutanakta bu husus açıkça belirtilir. Bu karara karsı basvurabileceği kanun yolu, mercii ve süresine iliskin olarak bilgilendirildikten sonra kisinin karar tutanağını imzalaması istenir. Đmzadan kaçınılması halinde bu durum tutanakta açıkça belirtilir. Karar tutanağının bir örneği kisiye verilir.

(3) Tüzel kisi hakkında verilen idarî yaptırım kararları her halde ilgili tüzel kisiye tebliğ edilir.

Basvuru yolu

MADDE 27.- (1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine iliskin idarî yaptırım kararına karsı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbes gün içinde, sulh ceza mahkemesine basvurulabilir. Bu süre içinde basvurunun yapılmamıs olması halinde idarî yaptırım kararı kesinlesir.

(2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmis olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karsı basvuruda bulunulabilir. Bu basvuru, kararın kesinlesmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.

(3) Basvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Basvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.

(4) Basvuru dilekçesinde, idarî yaptırım kararına iliskin bilgiler, bu karara karsı ileri sürülen deliller açık bir sekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, basvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.

(5) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde bu madde hükmü uygulanmaz.

Basvurunun incelenmesi

MADDE 28.- (1) Basvuru üzerine mahkemece yapılan ön inceleme sonucunda;

a) Yetkili olmadığının anlasılması halinde dosyanın yetkili sulh ceza mahkemesine gönderilmesine,

b) Basvurunun süresi içinde yapılmadığının, basvuru konusu idarî yaptırım kararının sulh ceza mahkemesinde incelenebilecek kararlardan olmadığının veya basvuranın buna hakkı bulunmadığının anlasılması halinde, bu nedenlerle basvurunun reddine,

c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan nedenlerin bulunmaması halinde basvurunun usulden kabulüne, Karar verilir.

(2) Basvurunun usulden kabulü halinde mahkeme dilekçenin bir örneğini ilgili kamu kurum ve kurulusuna tebliğ eder.

(3) İlgili kamu kurum ve kurulusu, basvuru dilekçesinin tebliği tarihinden itibaren en geç onbes gün içinde mahkemeye cevap verir. Basvuru konusu idarî yaptırıma iliskin islem dosyasının tamamının bir örneği, cevap dilekçesi ile birlikte mahkemeye verilir. Mahkeme, islem dosyasının aslını da ilgili kamu kurum ve kurulusundan isteyebilir. Cevap dilekçesi, idarî yaptırım kararına karsı basvuruda bulunan kisi sayısından bir fazla nüsha olarak verilir.

(4) Mahkeme, basvuruda bulunan kisilere cevap dilekçesinin bir örneğini tebliğ eder; talep üzerine veya re’sen tarafları çağırarak belli bir gün ve saatte dinleyebilir. Dinleme için belirlenen günle tebligatın yapılacağı gün arasında en az bir haftalık zaman olmasına dikkat edilir. Dinleme sırasında taraflar veya avukatları hazır bulunur. Mazeretsiz olarak hazır bulunmama, yokluklarında karar verilmesine engel değildir. Bu husus, tebligat yazısında açıkça belirtilir.

(5) Ceza Muhakemesi Kanununun tanıklığa, bilirkisi incelemesine ve kesfe iliskin hükümleri, bu basvuru ile ilgili olarak da uygulanır.

(6) Dinlemede sırasıyla; hazır bulunan basvuru sahibi ve avukatı, ilgili kamu kurum ve kurulusunun temsilcisi, varsa tanıklar dinlenir, bilirkisi raporu okunur, diğer deliller ortaya konulur.

(7) Mahkeme, ilgilileri dinledikten ve bütün delilleri ortaya koyduktan sonra aleyhinde idarî yaptırım kararı verilen ve hazır bulunan tarafa son sözünü sorar. Son söz hakkı, aleyhinde idarî yaptırım kararı verilen tarafın kanunî temsilcisi veya avukatı tarafından da kullanılabilir. Mahkeme son kararını hazır bulunan tarafların huzurunda açıklar.

(8) Mahkeme, son karar olarak idarî yaptırım kararının;

a) Hukuka uygun olması nedeniyle, “basvurunun reddine”,

b) Hukuka aykırı olması nedeniyle, “idarî yaptırım kararının kaldırılmasına”, Karar verir.

(9) İkibin Türk Lirası dahil idarî para cezalarına karsı basvuru üzerine verilen kararlar kesindir.

İtiraz yolu

MADDE 29.- (1) Mahkemenin verdiği son karara karsı, yargı çevresinde yer aldığı ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Bu itiraz, kararın tebliği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde yapılır.

(2) İtirazla ilgili karar, dosya üzerinden inceleme yapılarak verilir.

(3) Mahkeme, her bir itirazla ilgili olarak “itirazın kabulüne” veya “itirazın reddine” karar verir.

(4) Mahkemenin verdiği karar taraflara tebliğ edilir. Vekil olarak avukatla temsil edilme halinde ayrıca taraflara

tebligat yapılmaz.

(5) İdarî yaptırım kararının ağır ceza mahkemesi tarafından verilmesi halinde bu karara karsı itiraz mercii en yakın ağır ceza mahkemesidir.

Vazgeçme ve kabul

MADDE 30.- (1) Kanun yoluna basvuran kisi, bu konuda karar verilinceye kadar basvurusundan vazgeçebilir. Vazgeçme halinde bir daha aynı konuda basvuruda bulunulamaz.

(2) İlgili kamu kurum ve kurulusu da mahkeme tarafından karar verilinceye kadar kanun yolu basvurusunu kabul ederek idarî yaptırım kararını geri alabilir.

Masrafların ve vekalet ücretinin ödenmesi

MADDE 31.- (1) Đdarî yaptırım kararına karsı kanun yoluna basvurulması harca tâbi değildir.

(2) Kanun yoluna basvuru dolayısıyla olusan bütün masraflar ve vekalet ücreti, basvurusu veya savunması reddedilen tarafça ödenir.

İKİNCİ KISIM

Çesitli Kabahatler

Emre aykırı davranıs

MADDE 32.- (1) Yetkili makamlar tarafından adlî islemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kisiye yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir.

(2) Bu madde, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabilir.

(3) 1.3.1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 526 ncı maddesine diğer kanunlarda yapılan yollamalar, bu maddeye yapılmıs sayılır.

Dilencilik

MADDE 33.- (1) Dilencilik yapan kisiye, elli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ayrıca, dilencilikten elde edilen gelire elkonularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir.

(2) Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına ve elkoymaya kolluk veya belediye zabıta görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülkî amir veya belediye encümeni karar verir.

Kumar

MADDE 34.- (1) Kumar oynayan kisiye, yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir. Ayrıca, kumardan elde edilen gelire elkonularak mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilir.

(2) Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına ve elkoymaya kolluk görevlileri, mülkiyetin kamuya geçirilmesine mülkî amir karar verir.

Sarhoşluk

MADDE 35.- (1) Sarhos olarak baskalarının huzur ve sükununu bozacak sekilde davranıslarda bulunan kisiye, kolluk görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Kisi, ayrıca sarhosluğun etkisi geçinceye kadar kontrol altında tutulur.

Gürültü

MADDE 36.- (1) Baskalarının huzur ve sükununu bozacak sekilde gürültüye neden olan kisiye, elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

(2) Bu fiilin bir ticarî isletmenin faaliyeti çerçevesinde islenmesi halinde isletme sahibi gerçek veya tüzel kisiye bin Türk Lirasından besbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

(3) Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.

Rahatsız etme

MADDE 37.- (1) Mal veya hizmet satmak için baskalarını rahatsız eden kisi, elli Türk Lirası idarî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu kabahat dolayısıyla idarî para cezası vermeye kolluk veya belediye zabıta görevlileri yetkilidir.

İşgal

MADDE 38.- (1) Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımları isgal eden veya buralarda mal satısa arz eden kisiye, belediye zabıta görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

(2) Yetkili makamların açık ve yazılı izni olmaksızın meydan, cadde, sokak veya yayaların gelip geçtiği kaldırımlar üzerine insaat malzemesi yığan kisiye, belediye zabıta görevlileri tarafından yüz Türk Lirasından besyüz Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

(3) Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.

Tütün mamullerinin tüketilmesi,

MADDE 39.- (1) Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında tütün mamulü tüketen kisiye, ilgili idarî birim amirinin yetkili kıldığı kamu görevlileri tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu fıkra hükmü, tütün mamulü tüketilmesine tahsis edilen alanlarda uygulanmaz.

(2) Toplu tasıma araçlarında tütün mamulü tüketen kisiye, elli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Kabahatin özel hukuk kisileri tarafından isletilen toplu tasıma araçlarında islenmesi halinde bu ceza ilk basvurulan kolluk birim yetkilileri tarafından verilir. Kamuya ait toplu tasıma araçlarında islenmesi halinde idarî para cezası verme yetkisi bakımından birinci fıkra hükmü uygulanır.

(3) Özel hukuk kisilerine ait olan ve herkesin girebileceği binaların kapalı alanlarında, tütün mamullerinin tüketilemeyeceğini belirtir açık bir isarete yer verilmesine rağmen, bu yasağa aykırı hareket eden kisiye, elli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu ceza, sikâyet üzerine en yakın kolluk birimi yetkililerince verilir.

Kimliği bildirmeme

MADDE 40.- (1) Görevle bağlantılı olarak sorulması halinde kamu görevlisine kimliği veya adresiyle ilgili bilgi vermekten kaçınan veya gerçeğe aykırı beyanda bulunan kisiye, bu görevli tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

(2) Açıklamada bulunmaktan kaçınması veya gerçeğe aykırı beyanda bulunması dolayısıyla kimliği belirlenemeyen kisi tutularak durumdan derhal Cumhuriyet savcısı haberdar edilir. Bu kisi, kimliği açık bir sekilde anlasılıncaya kadar gözaltına alınır ve gerekirse tutuklanır. Gözaltına ve tutuklamaya karar verme yetkisi ve usulü bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır.

(3) Kisinin kimliğinin belirlenmesi durumunda, bu nedenle gözaltına alınma veya tutuklanma haline derhal son verilir.

Çevreyi kirletme

MADDE 41.- (1) Evsel atık ve artıkları, bunların toplanmasına veya depolanmasına özgü yerler dısına atan kisiye, yirmi Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bireysel atık ve artıkların atılması halinde de bu fıkra hükmü uygulanır.

(2) Fiilin yemek pisirme ve servis yerlerinde islenmesi halinde isletme sahibi gerçek veya tüzel kisiye, besyüz Türk Lirasından besbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.

(3) Hayvan kesimine tahsis edilen yerler dısında hayvan kesen veya kesilen hayvan atıklarını sokağa veya kamuya ait sair bir alana bırakan kisiye, elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

(4) İnsaat atık ve artıklarını bunların toplanmasına veya depolanmasına özgü yerler dısına atan kisiye, yüz Türk Lirasından üçbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. İnsaat faaliyetinin bir tüzel kisi adına yürütülmesi halinde bu tüzel kisi hakkında verilecek idarî para cezasının üst sınırı besbin Türk Lirasıdır. Bu atık ve artıkların kaldırılmasına iliskin masraf da ayrıca kisiden tahsil edilir.

(5) Kullanılamaz hale gelen veya ihtiyaç fazlası ev esyasını bunların toplanmasına iliskin olarak belirlenen günün dısında sokağa veya kamuya ait sair bir yere bırakan kisiye elli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bu esyanın toplanması hususunda belediye tarafından belirli aralıklarla yılda üç günden az olmamak üzere belirlenen günler önceden uygun araçlarla ilân olunur.

(6) Kullanılamaz hale gelen motorlu kara veya deniz nakil araçlarını ya da bunların mütemmim cüzlerini sokağa veya kamuya ait sair bir yere bırakan kisiye ikiyüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir. Bunların kaldırılmasına iliskin masraf da kisiden ayrıca tahsil edilir.

(7) Bu kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına belediye zabıta görevlileri karar verir.

(8) Bu kabahatler dolayısıyla meydana gelen kirliliğin kisi tarafından derhal giderilmesi halinde idarî para cezasına karar verilmeyebilir.

(9) Bu madde hükümleri, belediye sınırları içinde uygulanır.

(10) Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.

Afis asma

MADDE 42.- (1) Meydanlara veya parklara, cadde veya sokak kenarlarındaki kamuya ait duvar veya alanlara, rızası olmaksızın özel kisilere ait alanlara bez, kâğıt ve benzeri afis ve ilân asan kisiye, yüz Türk Lirasından üçbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Aynı içerikteki afis ve ilânlar, tek fiil sayılır.

(2) Birinci fıkra hükmü, yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalı olarak asılan afis ve ilânlar açısından uygulanmaz. Bu izinde, afis ve ilânın asılacağı zaman dilimi açık bir sekilde gösterilir. Bu afis ve ilânlar izin verilen gerçek veya tüzel kisi tarafından bu sürenin dolmasını müteakip derhal toplatılır. Toplatma yükümlülüğüne aykırı hareket edilmesi halinde birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir.

(3) Bu afis ve ilânların kaldırılmasına iliskin masraflar da ilgili kisilerden ayrıca tahsil edilir.

(4) Bu kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına, kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir.

(5) Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.

Silah tasıma

MADDE 43.- (1) Yetkili makamlardan ruhsat almaksızın kanuna göre yasak olmayan silahları park, meydan, cadde veya sokaklarda görünür bir sekilde tasıyan kisiye, kolluk tarafından elli Türk Lirası idarî para cezası verilir.

GEÇİCİ MADDE 1.- (1) Bu Kanunda geçen “Türk Lirası” ibaresi karsılığında, uygulamada, 28.1.2004 tarihli ve 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun hükümlerine göre ülkede tedavülde bulunan para “Yeni Türk Lirası” olarak adlandırıldığı sürece bu ibare kullanılır.

GEÇİCİ MADDE 2.- (1) Bu Kanun hükümleri, yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla idare mahkemelerinde dava açılarak iptali istenen idarî yaptırım kararları hakkında uygulanmaz.

GEÇİCİ MADDE 3.- (1) Daha önce verilmis olan idarî para cezasına iliskin kararlara karsı henüz iptal davası açılmamıs olmakla birlikte dava açma süresinin geçmemis olması halinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbes gün içinde 27 nci madde hükümlerine göre sulh ceza mahkemesine basvuruda bulunulabilir.

Yürürlük

MADDE 44.- (1) Bu Kanun 1 Nisan 2005 tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 45.- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

30 Mart 2005

(((www.hayhaveder.org.tr)))

Kabul Tarihi : 24.6.2004

Resmi gazete:1.7.2004

Resmi Gazete Sayısı :25509

BİRİNCİ KISIM

Genel Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Tanımlar ve İlkeler

Amaç

MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; hayvanların rahat yasamlarını ve hayvanlara iyi ve uygun muamele edilmesini temin etmek, hayvanların acı, ıstırap ve eziyet çekmelerine karsı en iyi sekilde korunmalarını, her türlü mağduriyetlerinin önlenmesini sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2. — Bu Kanun, amaç maddesi doğrultusunda yapılacak düzenlemeleri, alınacak önlemleri, sağlanacak esgüdümü, denetim, sınırlama ve yükümlülükler ile tâbi olunacak cezaî hükümleri kapsar.

Tanımlar

MADDE 3. — Bu Kanunda geçen terimlerden;

a)Yasama ortamı: Bir hayvanın veya hayvan topluluğunun doğal olarak yasadığı yeri,

b) Etoloji: Bir hayvan türünün doğustan gelen, kendine özgü davranıslarını inceleyen bilim dalını,

c) Ekosistem: Canlıların kendi aralarında ve cansız çevreleriyle iliskilerini bir düzen içinde yürüttükleri biyolojik, fiziksel ve kimyasal sistemi,

d) Tür: Birbirleriyle çiftlesebilen ve üreme yeteneğine sahip verimli döller verebilen populasyonları,

e) Evcil hayvan: Đnsan tarafından kültüre alınmıs ve eğitilmis hayvanları,

f) Sahipsiz hayvan: Barınacak yeri olmayan veya sahibinin ya da koruyucusunun ev ve arazisinin sınırları dısında bulunan ve herhangi bir sahip veya koruyucunun kontrolü ya da doğrudan denetimi altında bulunmayan evcil hayvanları,

g) Güçten düsmüs hayvan: Bulasıcı ve salgın hayvan hastalıkları haricinde yaslanma, sakatlanma, yaralanma ve hastalanma gibi çesitli nedenlerle fizikî olarak is yapabilme yeteneğini kaybetmis binek ve yük hayvanlarını,

h)Yabani hayvan: Doğada serbest yasayan evcillestirilmemis ve kültüre alınmamıs omurgalı ve omurgasız hayvanları,

ı) Ev ve süs hayvanı: Đnsan tarafından özellikle evde, isyerlerinde ya da arazisinde özel zevk ve refakat amacıyla muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan bakımı ve sorumluluğu sahiplerince üstlenilen her türlü hayvanı,

j) Kontrollü hayvan: Bir kisi, kurulus, kurum ya da tüzel kisilik tarafından sahiplenilen, bakımı, asıları, periyodik sağlık kontrolleri yapılan isaretlenmis kayıt altındaki ev ve süs hayvanlarını,

k) Hayvan bakımevi: Hayvanların rehabilite edileceği bir tesisi,

l) Deney: Herhangi bir hayvanın acı, eziyet, üzüntü veya uzun süreli hasara neden olacak deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanılmasını,

m) Deney hayvanı: Deneyde kullanılan ya da kullanılacak olan hayvanı,

n) Kesim hayvanı: Gıda amaçlı kesimi yapılan hayvanları,

o) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

İfade eder.

İlkeler

MADDE 4. — Hayvanların korunmasına ve rahat yasamalarına iliskin temel ilkeler sunlardır:

a) Bütün hayvanlar esit doğar ve bu Kanun hükümleri çerçevesinde yasama hakkına sahiptir.

b) Evcil hayvanlar, türüne özgü hayat sartları içinde yasama özgürlüğüne sahiptir. Sahipsiz hayvanların da, sahipli hayvanlar gibi yasamları desteklenmelidir.

c) Hayvanların korunması, gözetilmesi, bakımı ve kötü muamelelerden uzak tutulması için gerekli önlemler alınmalıdır.

d) Hiçbir maddî kazanç ve menfaat amacı gütmeksizin, sadece insanî ve vicdanî sorumluluklarla, sahipsiz ve güçten düsmüs hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve bu Kanunda öngörülen kosulları tasıyan gerçek ve tüzel kisilerin tesviki ve bu kapsamda esgüdüm sağlanması esastır.

e) Nesli yok olma tehlikesi altında bulunan tür ve bunların yasama ortamlarının korunması esastır.

f) Yabani hayvanların yasama ortamlarından koparılmaması, doğada serbestçe yasayan bir hayvanın yakalanıp özgürlükten yoksun bırakılmaması esastır.

g) Hayvanların korunması ve rahat yasamalarının sağlanmasında; insanlarla diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri de dikkate alınmalıdır.

h) Hayvanların türüne özgü sartlarda bakılması, beslenmesi, barındırılma ve tasınması esastır.

ı) Hayvanları tasıyan ve tasıtanlar onları türüne ve özelliğine uygun ortam ve sartlarda tasımalı, tasıma sırasında beslemeli ve bakımını yapmalıdırlar.

j) Yerel yönetimlerin, gönüllü kuruluslarla isbirliği içerisinde, sahipsiz ve güçten düsmüs hayvanların korunması için hayvan bakımevleri ve hastaneler kurarak onların bakımlarını ve tedavilerini sağlamaları ve eğitim çalısmaları yapmaları esastır.

k) Kontrolsüz üremeyi önlemek amacıyla, toplu yasanan yerlerde beslenen ve barındırılan kedi ve köpeklerin sahiplerince kısırlastırılması esastır. Bununla birlikte, söz konusu hayvanlarını yavrulatmak isteyenler, doğacak yavruları belediyece kayıt altına aldırarak bakmakla ve/veya dağıtımını yapmakla yükümlüdür.

İKİNCİ KISIM

Koruma Tedbirleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Hayvanların Sahiplenilmesi, Bakımı ve Korunması

Hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı

MADDE 5. — Bir hayvanı, bakımının gerektirdiği yaygın eğitim programına katılarak sahiplenen veya ona bakan kisi, hayvanı barındırmak, hayvanın türüne ve üreme yöntemine uygun olan etolojik ihtiyaçlarını temin etmek, sağlığına dikkat etmek, insan, hayvan ve çevre sağlığı açısından gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. Hayvan sahipleri, sahip oldukları hayvanlardan kaynaklanan çevre kirliliğini ve insanlara verilebilecek zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirleri almakla yükümlü olup; zamanında ve yeterli seviyede tedbir alınmamasından kaynaklanan zararları tazmin etmek zorundadırlar. Ev ve süs hayvanı satan kisiler, bu hayvanların bakımı ve korunması ile ilgili olarak yerel yönetimler tarafından düzenlenen eğitim programlarına katılarak sertifika almakla yükümlüdürler.

Ev ve süs hayvanı ve kontrollü hayvanları bulundurma ve sahiplenme sartları, hayvan bakımı konularında verilecek eğitim ile ilgili usul ve esaslar ile sahiplenilerek bakılan hayvanların çevreye verecekleri zarar ve rahatsızlıkları önleyici tedbirler, Tarım ve Köyisleri Bakanlığı ile esgüdüm sağlanmak suretiyle, Đçisleri Bakanlığı ve ilgili kurulusların görüsü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Ticarî amaç güdülmeden bilhassa ev ve bahçesi içerisinde bakılan ev ve süs hayvanları sahiplerinin borcundan dolayı haczedilemezler.

Ev ve süs hayvanlarının üretimini ve ticaretini yapanlar, hayvanları sahiplenen ve onu üretmek için seçenler annenin ve yavrularının sağlığını tehlikeye atmamak için gerekli anatomik, fizyolojik ve davranıs karakteristikleri ile ilgili önlemleri almakla yükümlüdür. Ev ve süs hayvanları ile kontrollü hayvanlardan, doğal yasama ortamlarına tekrar uyum sağlayamayacak durumda olanlar terk edilemez; beslenemeyeceği ve iklimine uyum sağlayamayacağı ortama bırakılamaz. Ancak, yeniden sahiplendirme yapılabilir ya da hayvan bakımevlerine teslim edilebilir.

Sahipsiz ve güçten düsmüs hayvanların korunması

MADDE 6. — Sahipsiz ya da güçten düsmüs hayvanların, 3285 sayılı Hayvan Sağlığı Zabıtası Kanununda öngörülen durumlar dısında öldürülmeleri yasaktır. Güçten düsmüs hayvanlar ticarî ve gösteri amaçlı veya herhangi bir sekilde binicilik ve tasımacılık amacıyla çalıstırılamaz. Sahipsiz hayvanların korunması, bakılması ve gözetimi için yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde, yerel yönetimler yetki ve sorumluluklarına iliskin düzenlemeler ile çevreye olabilecek olumsuz etkilerini gidermeye yönelik tedbirler, Tarım ve Köyisleri Bakanlığı ve Đçisleri Bakanlığı ile esgüdüm sağlanarak, diğer ilgili kurulusların da görüsü alınmak suretiyle Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Sahipsiz veya güçten düsmüs hayvanların en hızlı sekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde olusturulacak müsahede yerlerinde tutulması sağlanır. Müsahede yerlerinde kısırlastırılan, asılanan ve rehabilite edilen hayvanların kaydedildikten sonra öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır. Sahipsiz veya güçten düsmüs hayvanların toplatılması ve hayvan bakımevlerinin çalısma usul ve esasları, ilgili kurum ve kurulusların görüsleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Hayvan bakımevleri ve hastanelerin kurulması amacıyla Hazineye ait araziler öncelikle tahsis edilir. Amacı dısında kullanıldığı tespit edilen arazilerin tahsisi iptal edilir.

Hiçbir kazanç ve menfaat sağlamamak kaydıyla sadece insanî ve vicdanî amaçlarla sahipsiz ve güçten düsmüs hayvanlara bakan veya bakmak isteyen ve bu Kanunda öngörülen sartları tasıyan gerçek ve tüzel kisilere; belediyeler, orman idareleri, Maliye Bakanlığı, Özellestirme Đdaresi Baskanlığı tarafından, mülkiyeti idarelerde kalmak kosuluyla arazi ve buna ait binalar ve demirbaslar tahsis edilebilir. Tahsis edilen arazilerin üzerinde amaca uygun tesisler ilgili Bakanlığın/Đdarenin izni ile yapılır.

İKİNCİ BÖLÜM

Hayvanlara Müdahaleler

Cerrahi müdahaleler

MADDE 7. — Hayvanlara tıbbî ve cerrahi müdahaleler sadece veteriner hekimler tarafından yapılır. Kontrolsüz üremenin önlenmesi için, hayvanlara acı vermeden kısırlastırma müdahaleleri yapılır.

Yasak müdahaleler

MADDE 8. — Bir hayvan neslini yok edecek her türlü müdahale yasaktır. Hayvanların, yasadıkları sürece, tıbbî amaçlar dısında organ veya dokularının tümü ya da bir bölümü çıkarılıp alınamaz veya tahrip edilemez. Ev ve süs hayvanının dıs görünüsünü değistirmeye yönelik veya diğer tedavi edici olmayan kuyruk ve kulak kesilmesi, ses tellerinin alınması ve tırnak ve dislerinin sökülmesine yönelik cerrahi müdahale yapılması yasaktır. Ancak bu yasaklamalara; bir veteriner hekimin, veteriner hekimliği uygulamaları ile ilgili tıbbî sebepler veya özel bir hayvanın yararı için gerektiğinde tedavi edici olmayan müdahaleyi gerekli görmesi veya üremenin önlenmesi durumlarında izin verilebilir.

Bir hayvana tıbbî amaçlar dısında, onun türüne ve etolojik özelliklerine aykırı hale getirecek sekilde ve dozda hormon ve ilaç vermek, çesitli maddelerle doping yapmak, hayvanların türlerine has davranıs ve fizikî özelliklerini yapay yöntemlerle değistirmek yasaktır.

Hayvan deneyleri

MADDE 9. — Hayvanlar, bilimsel olmayan teshis, tedavi ve deneylerde kullanılamazlar. Tıbbî ve bilimsel deneylerin uygulanması ve deneylerin hayvanları koruyacak sekilde yapılması ve deneylerde kullanılacak hayvanların uygun biçimde bakılması ve barındırılması esastır. Baskaca bir seçenek olmaması halinde, hayvanlar bilimsel çalısmalarda deney hayvanı olarak kullanılabilir. Hayvan deneyi yapan kurum ve kuruluslarda bu deneylerin yapılmasına kendi bünyelerinde kurulmus ve kurulacak etik kurullar yoluyla izin verilir. Etik kurulların kurulusu, çalısma usul ve esasları, Tarım ve Köyisleri Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının ve ilgili kurulusların görüsleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Deney hayvanlarının yetistirilmesi, beslenmesi, barındırılması, bakılması, deney hayvanı besleyen, tedarik eden ve kullanıcı isletmelerin tescil edilmesi, çalısan personelin nitelikleri, tutulacak kayıtlar, ne tür hayvanların yetistirileceği ve deney hayvanı besleyen, tedarik eden ve kullanıcı isletmelerin uyacağı esaslar Tarım ve Köyisleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hayvanların Ticareti ve Eğitilmesi

Hayvanların ticareti

MADDE 10. — Satılırken; hayvanların sağlıklarının iyi, barındırıldıkları yerin temiz ve sağlık sartlarına uygun olması zorunludur. Çiftlik hayvanlarının bakımı, beslenmesi, nakliyesi ve kesimi esnasında hayvanların refahı ve güvenliğinin sağlanması hususundaki düzenlemeler Tarım ve Köyisleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Yabani hayvanların ticaretine iliskin düzenlemeler Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Ev ve süs hayvanlarının üretimini ve ticaretini yapanlar, annenin ve yavrularının sağlığını tehlikeye atmamak için gerekli anatomik, fizyolojik ve davranıs karakteristikleri ile ilgili önlemleri almakla yükümlüdür. Hayvanların ticarî amaçla film çekimi ve reklam için kullanılması ile ilgili hususlar izne tâbidir. Bu izne ait usul ve esaslar ilgili kurulusların görüsü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Bir hayvan; acı, ıstırap ya da zarar görecek sekilde, film çekimi, gösteri, reklam ve benzeri isler için kullanılamaz. Deney hayvanlarının ithalat ve ihracatı izne tâbidir. Bu izin, Bakanlığın görüsü alınarak Tarım ve Köyisleri Bakanlığınca verilir.

Hasta, sakat ve yaslı durumda bulunan veya iyilesemeyecek derecede ağrısı veya acısı olan bir hayvanı usulüne uygun kesmek ya da ağrısız öldürme amacından baska bir amaçla birine devretmek, satmak veya almak yasaktır.

Eğitim

MADDE 11. — Hayvanlar, doğal kapasitesini veya gücünü asacak sekilde veya yaralanmasına, gereksiz acı çekmesine, kötü alıskanlıklara özendirilmesine neden olacak yöntemlerle eğitilemez. Hayvanları baska bir canlı hayvanla dövüstürmek yasaktır. Folklorik amaca yönelik, siddet içermeyen geleneksel gösteriler, Bakanlığın uygun görüsü alınarak il hayvanları koruma kurullarından izin alınmak suretiyle düzenlenebilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Hayvanların Kesimi, Öldürülmesi ve Yasaklar

Hayvanların kesimi

MADDE 12. — Hayvanların kesilmesi; dini kuralların gerektirdiği özel kosullar dikkate alınarak hayvanı korkutmadan, ürkütmeden, en az acı verecek sekilde, hijyenik kurallara uyularak ve usulüne uygun olarak bir anda yapılır. Hayvanların kesiminin ehliyetli kisilerce yapılması sağlanır. Dini amaçla kurban kesmek isteyenlerin kurbanlarını dini hükümlere, sağlık sartlarına, çevre temizliğine uygun olarak, hayvana en az acı verecek sekilde bir anda kesimi, kesim yerleri, ehliyetli kesim yapacak kisiler ve ilgili diğer hususlar Bakanlık, kurum ve kurulusların görüsü alınarak, Diyanet Đsleri Baskanlığının bağlı olduğu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Hayvanların öldürülmesi

MADDE 13. — Kanunî istisnalar ile tıbbî ve bilimsel gerekçeler ve gıda amaçlı olmayan, insan ve çevre sağlığına yönelen önlenemez tehditler bulunan acil durumlar dısında yavrulama, gebelik ve süt anneliği dönemlerinde hayvanlar öldürülemez. Öldürme isleminden sorumlu kisi ve kuruluslar, hayvanın kesin olarak öldüğünden emin olunduktan sonra, hayvanın ölüsünü usulüne uygun olarak bertaraf etmek veya ettirmekle yükümlüdürler. Öldürme esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Yasaklar

MADDE 14. — Hayvanlarla ilgili yasaklar sunlardır:

a) Hayvanlara kasıtlı olarak kötü davranmak, acımasız ve zalimce islem yapmak, dövmek, aç ve susuz bırakmak, asırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakmak, bakımlarını ihmal etmek, fiziksel ve psikolojik acı çektirmek.

b) Hayvanları, gücünü astığı açıkça görülen fiillere zorlamak.

c) Hayvan bakımı eğitimi almamıs kisilerce ev ve süs hayvanı satmak.

d) Ev ve süs hayvanlarını onaltı yasından küçüklere satmak.

e) Hayvanların kesin olarak öldüğü anlasılmadan, vücutlarına müdahalelerde bulunmak.

f) Kesim hayvanları ve 4915 sayılı Kanun çerçevesinde avlanmasına ve özel üretim çiftliklerinde kesim hayvanı olarak üretimine izin verilen av hayvanları ile ticarete konu yabani hayvanlar dısındaki hayvanları, et ihtiyacı amacıyla kesip ya da öldürüp piyasaya sürmek.

g) Kesim için yetistirilmis hayvanlar dısındaki hayvanları ödül, ikramiye ya da prim olarak dağıtmak.

h) Tıbbî gerekçeler hariç hayvanlara ya da onların ana karnındaki yavrularına veya havyar üretimi hariç yumurtalarına zarar verebilecek sunî müdahaleler yapmak, yabancı maddeler vermek.

ı) Hayvanları hasta, gebelik süresinin 2/3’ünü tamamlamıs gebe ve yeni ana iken çalıstırmak, uygun olmayan kosullarda barındırmak.

j) Hayvanlarla cinsel iliskide bulunmak, iskence yapmak.

k) Sağlık nedenleri ile gerekli olmadıkça bir hayvana zor kullanarak yem yedirmek, acı, ıstırap ya da zarar veren yiyecekler ile alkollü içki, sigara, uyusturucu ve bunun gibi bağımlılık yapan yiyecek veya içecekler vermek.

l) Pitbull Terrier, Japanese Tosa gibi tehlike arz eden hayvanları üretmek; sahiplendirilmesini, ülkemize girisini, satısını ve reklamını yapmak; takas etmek, sergilemek ve hediye etmek.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Hayvan Koruma Yönetimi

BİRİNCİ BÖLÜM

Mahallî Hayvan Koruma Kurulları Teskilât, Görev ve Sorumluluklar

İl hayvanları koruma kurulu

MADDE 15. — Her ilde il hayvanları koruma kurulu, valinin baskanlığında, sadece hayvanların korunması ve mevcut sorunlar ile çözümlerine yönelik olmak üzere toplanır.

Bu toplantılara;

a) Büyüksehir belediyesi olan illerde büyüksehir belediye baskanları, büyüksehire bağlı ilçe belediye baskanları, büyüksehir olmayan illerde belediye baskanları,

b) İl çevre ve orman müdürü,

c) İl tarım müdürü,

d) İl sağlık müdürü,

e) İl millî eğitim müdürü,

f) İl müftüsü,

g) Belediyelerin veteriner isleri müdürü,

h) Veteriner fakülteleri olan yerlerde fakülte temsilcisi,

ı) Münhasıran hayvanları koruma ile ilgili faaliyet gösteren gönüllü kuruluslardan valilik takdiri ile seçilecek en çok iki temsilci,

j) İl veya bölge veteriner hekimler odasından bir temsilci, Katılır.

Kurul baskanı gerekli gördüğü durumlarda konuyla ilgili olarak diğer kurum ve kuruluslardan yetkili isteyebilir. İl hayvan koruma kurulu sekretaryasını, il çevre ve orman müdürlüğü yürütür. Kurul, çalısmalarının sonucunu, önemli politika, strateji, uygulama, inceleme ve görüsleri Bakanlığa bildirir. İllerde temsilciliği bulunmayan kurulus var ise il hayvan koruma kurulları diğer üyelerden olusur. Kurul, kurul baskanı tarafından toplantıya çağrılır. İl hayvan koruma kurulunun çalısma esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

İlhayvanları koruma kurulunun görevleri

MADDE 16. — Hayvanları koruma kurulu münhasıran hayvanların korunması, sorunların tespiti ve çözümlerini karara bağlamak üzere; av ve yaban hayvanlarının ve yasama alanlarının korunması ve avcılığın düzenlenmesi hususlarında alınmıs olan Merkez Av Komisyonu kararlarını göz önünde bulundurarak;

a) Hayvanların korunması ve kullanılmasında onların yasal temsilciliği niteliği ile bu Kanunda belirtilen görevleri yerine getirmek,

b) İl sınırları içinde hayvanların korunmasına iliskin sorunları belirleyip, koruma sorunlarının çözüm tekliflerini içeren yıllık, bes yıllık ve on yıllık plân ve projeler yapmak, yıllık hedef raporları hazırlayıp Bakanlığın uygun görüsüne sunmak, Bakanlığın olumlu görüsünü alarak hayvanların korunması amacıyla her türlü önlemi almak,

c) Hazırlanan uygulama programlarının uygulanmasını sağlamak ve sonuçtan Bakanlığa bilgi vermek,

d) Hayvanların korunması ile ilgili olarak çesitli kisi, kurum ve kurulusların il düzeyindeki faaliyetlerini izlemek, yönlendirmek ve bu konuda gerekli esgüdümü sağlamak,

e) İlde kurulacak olan hayvan bakımevleri ve hayvan hastanelerini desteklemek, gelistirmek ve gerekli önlemleri almak,

f) Yerel hayvan koruma gönüllülerinin müracaatlarını değerlendirmek,

g) Hayvan sevgisi, korunması ve yasatılması ile ilgili eğitici faaliyetler düzenlemek,

j) Bu Kanuna göre çıkarılacak mevzuatla verilecek görevleri yapmak, İle görevli ve yükümlüdür.

İKİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Hayvan Koruma Gönüllüleri

Denetim

MADDE 17. — Bu Kanun hükümlerine uyulup uyulmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa aittir. Gerektiğinde bu yetki Bakanlıkça mahallin en büyük mülkî amirine yetki devri suretiyle devredilebilir. Denetim elemanlarının nitelikleri ve denetime iliskin usul ve esaslar ile kayıt ve izleme sistemi kurma, bildirim yükümlülüğü ile bunları verecekler hakkındaki usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Yerel yönetimler, ev ve süs hayvanları ile sahipsiz hayvanların kayıt altına alınması ile ilgili islemleri yapmakla yükümlüdürler.

Yerel hayvan koruma görevlilerinin sorumlulukları

MADDE 18. — Özellikle kedi ve köpekler gibi sahipsiz hayvanların kendi mekânlarında, bulundukları bölge ve mahallerde yasamaları sorumluluğunu üstlenen gönüllü kisilere yerel hayvan koruma görevlisi adı verilir. Bu görevliler, hayvan koruma dernek ve vakıflarına üye ya da bu konuda faydalı hizmetler yapmıs kisiler arasından il hayvan koruma kurulu tarafından her yıl için seçilir. Yerel hayvan koruma görevlileri görev anında belgelerini tasımak zorundadır ve bu belgelerin her yıl yenilenmesi gerekir. Olumsuz faaliyetleri tespit edilen kisilerin belgeleri iptal edilir. Yerel hayvan görevlilerinin görev ve sorumluluklarına, bu kisilere verilecek belgelere, bu belgelerin iptaline ve verilecek eğitime iliskin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Yerel hayvan koruma görevlileri; bölge ve mahallerindeki, öncelikle köpekler ve kediler olmak üzere, sahipsiz hayvanların bakımları, asılarının yapılması, asılı hayvanların markalanması ve kayıtlarının tutulmasının sağlanması, kısırlastırılması, saldırgan olanların eğitilmesi ve sahiplendirilmelerinin yapılması için yerel yönetimler tarafından kurulan hayvan bakımevlerine gönderilmesi gibi yapılan tüm faaliyetleri yerel yönetimler ile esgüdümlü olarak yaparlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Hayvanların Korunmasının Desteklenmesi

Mali destek

MADDE 19. — Ev ve süs hayvanlarının korunması amacıyla bakımevleri ve hastaneler kurmak; buralarda bakım, rehabilitasyon, asılama ve kısırlastırma gibi faaliyetleri yürütmek için, basta yerel yönetimler olmak üzere diğer ilgili kurum ve kuruluslara Bakanlıkça uygun görülen miktarlarda mali destek sağlanır. Bu amaçla Bakanlık bütçesine gerekli ödenek konulur. Bu ödeneğin kullanımına iliskin esas ve usuller, Maliye Bakanlığının olumlu görüsü alınmak suretiyle Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Eğitici yayınlar

MADDE 20. — Hayvanların korunması ve refahı amacıyla; yaygın ve örgün eğitime yönelik programların yapılması, radyo ve televizyon programlarında bu konuya yer verilmesi esastır. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ile özel televizyon kanallarına ait televizyon programlarında ayda en az iki saat, özel radyo kanallarının programlarında ise ayda en az yarım saat eğitici yayınların yapılması zorunludur. Bu yayınların % 20′sinin izlenme ve dinlenme oranı en yüksek saatlerde yapılması esastır. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu görev alanına giren hususlarda bu maddenin takibi ile yükümlüdür.

Trafik kazaları

MADDE 21. — Bir hayvana çarpan ve ona zarar veren sürücü, onu en yakın veteriner hekim ya da tedavi ünitesine götürmek veya götürülmesini sağlamak zorundadır.

Hayvanat bahçeleri

MADDE 22. — İsletme sahipleri ve belediyeler hayvanat bahçelerini, doğal yasama ortamına en uygun sekilde tanzim etmekle ve ettirmekle yükümlüdürler. Hayvanat bahçelerinin kurulusu ile çalısma usul ve esasları Tarım ve Köyisleri Bakanlığının görüsü alınmak suretiyle Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Yasak ve izinler

MADDE 23. — Bu Kanun kapsamında olan ev ve süs hayvanlarının ticaretinin yapılması, ithalatı ve ihracatı ile her ne sekilde olursa olsun, ülkeden çıkarılması ve sokulması ile ilgili her türlü izin ve islemlerde Bakanlığın görüsü alınmak kaydıyla Tarım ve Köyisleri Bakanlığı yetkilidir. Tarım ve Köyisleri Bakanlığının ilgili birimlerince, yıl içinde yapılan ithalat ve ihracat ile ilgili bilgiler Bakanlığa bildirilir.

Koruma altına alma

MADDE 24. — Bu Kanunun hayvanları korumaya yönelik hükümlerine aykırı hareket eden ve bu suretle bulundurduğu hayvanların bakımını ciddi sekilde ihmal eden ya da onlara ağrı, acı veya zarar veren kisilerin denetimle yetkili merci tarafından hayvan bulundurması yasaklanır ve hayvanlarına el konulur. Söz konusu hayvan yeniden sahiplendirilir ya da koruma altına alınır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Cezai Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

İdari Para Cezası Verme Yetkisi, Cezalar, Ödeme Süresi, Tahsil ve İtiraz

İdari para cezası verme yetkisi

MADDE 25. — Bu Kanunda öngörülen idarî para cezaları bu Kanunun 17 nci maddesinde belirtilen denetime yetkili merci tarafından verilir.

İdari para cezalarına itiraz

MADDE 26. — Đdarî para cezalarına karsı cezanın tebliği tarihinden itibaren onbes gün içinde idare mahkemesine dava açılabilir. Davanın açılmıs olması idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Bu konuda idare mahkemelerinin verdiği kararlar kesindir.

İdarî para cezalarının ödenme süresi ve tahsili

MADDE 27. — Đdarî para cezalarının ödenme süresi cezanın tebliği tarihinden itibaren otuz gündür. Ceza vermeye yetkili merciler tarafından, Bakanlıkça bastırılan ve dağıtılan makbuz karsılığında verilen para cezaları, ilgilileri tarafından mahallin en büyük mal memurluğuna yatırılır. Yatırılan paranın % 80′i ilgili belediyeye takip eden ay içinde aktarılır. Bu para, tahsisi mahiyette olup amacı dısında kullanılamaz. Bu Kanuna göre verilecek idarî para cezalarında kullanılacak makbuzların sekli, dağıtımı ve kontrolü ile ilgili esas ve usuller yönetmelikle belirlenir.Öngörülen süre içinde ödenmeyen para cezaları, gecikme zammı ile birlikte 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

Cezalar

MADDE 28. — Bu Kanun hükümlerine aykırı davrananlara asağıdaki cezalar verilir:

a) 4 üncü maddenin (k) bendinin ikinci cümlesi hükmüne aykırı davrananlara, hayvan basına ikiyüzellimilyon lira idarî para cezası.

b) 5 inci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve altıncı fıkralarında öngörülen hayvanların sahiplenilmesi ve bakımı ile ilgili yasaklara ve yükümlülüklere uymayan ve alınması gereken önlemleri almayanlara hayvan basına ellimilyon lira, yedinci fıkrasında öngörülen yükümlülük ve yasaklara uymayanlara hayvan basına yüzellimilyon lira idarî para cezası.

c) 6 ncı maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere hayvan basına besyüzmilyon lira idarî para cezası.

d) 7 nci maddede yazılan cerrahi amaçlı müdahaleler ile ilgili hükümlere aykırı davrananlara hayvan basına yüzellimilyon lira idarî para cezası.

e) 8 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı, bir hayvan neslini yok edecek müdahalede bulunanlara hayvan basına yedibuçukmilyar lira idarî para cezası; ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına uymayanlara hayvan basına birmilyar lira idarî para cezası.

f) 9 uncu maddede ve çıkarılacak yönetmeliklerinde belirtilen hususlara uymayanlara hayvan basına ikiyüzellimilyon lira; yetkisi olmadığı halde hayvan deneyi yapanlara hayvan basına birmilyar lira idarî para cezası.

g) 10 uncu maddede belirtilen hayvan ticareti izni almayanlara ve bu konudaki yasaklara ve yönetmelik hükümlerine aykırı davrananlara ikimilyarbesyüzmilyon lira idarî para cezası.

h) 11 inci maddenin birinci fıkrasındaki eğitim ile ilgili yasaklara aykırı davrananlara birmilyarikiyüzellimilyon lira, ikinci fıkrasına aykırı davrananlara hayvan basına birmilyarikiyüzellimilyon lira idarî para cezası.

ı) 12 nci maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere hayvan basına besyüzmilyon lira; ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere hayvan basına birmilyarikiyüzellimilyon lira idarî para cezası.

j) 13 üncü madde hükümlerine aykırı davrananlara, öldürülen hayvan basına besyüzmilyon lira idarî para cezası, aykırı davranısların isletmelerce gösterilmesi halinde öldürülen hayvan basına birmilyarikiyüzellimilyon lira idarî para cezası.

k) 14 üncü maddenin (a), (b), (c), (d), (e), (g), (h), (ı), (j) ve (k) bentlerine aykırı davrananlara ikiyüzellimilyon lira idarî para cezası; (f) ve (l) bentlerine aykırı davrananlara hayvan basına ikimilyarbesyüzmilyon lira idarî para cezası verilir, kesilmis ve canlı hayvanlara el konulur.

l) RTÜK’ün takibi sonucunda 20 nci maddeye aykırı hareket ettiği tespit edilen ulusal radyo ve televizyon kurum ve kuruluslarına maddenin ihlal edildiği her ay için besmilyar lira idarî para cezası.

m) 21 inci maddeye aykırı hareket edenlere hayvan basına ikiyüzellimilyon lira idarî para cezası.

n) 22 nci maddeye uymayanlara, hayvanat bahçelerinde kötü sartlarda barındırdıkları hayvan basına altıyüzmilyon lira idarî para cezası.

o) 23 üncü maddeye aykırı hareket edenlere hayvan basına ikimilyarbesyüzmilyon lira idarî para cezası. Bu maddenin (b) bendinde atıfta bulunulan 5 inci maddenin birinci, ikinci ve besinci fıkraları ile (o) bendi dısında kalan fiillerin, veteriner hekim, veteriner sağlık teknisyeni, hayvan koruma gönüllüsü, hayvan koruma derneği üyeleri, hayvan koruma vakfı üyeleri, hayvan toplama, gözetim altına alma, bakma, koruma ile görevlendirilmis olan kisilerce islenmesi halinde verilecek ceza iki kat artırılarak uygulanır.

Bu maddede yazılı idarî para cezaları, her takvim yılı basından geçerli olmak üzere, o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

BEŞİNCİ KISIM

Çesitli, Son ve Geçici Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Çesitli Hükümler

Birden fazla hükmün ihlâli

MADDE 29. — Bu Kanunda suç olarak öngörülen fiiller baska kanunlara göre de suç ise, en ağır cezayı gerektiren kanun hükümleri uygulanır. Fiili ile bu Kanunun birden fazla hükmünü ihlal edenlere daha ağır olan ceza verilir.

Fiillerin tekrarı

MADDE 30. — Bu Kanunda, ceza hükmü altına alınmıs fiillerin tekrarı halinde para cezaları bir kat, daha fazla tekrarı halinde üç kat artırılarak verilir.

İKİNCİ BÖLÜM

Son ve Geçici Hükümler

Saklı hükümler

MADDE 31. — 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, 3285 sayılı Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Kanunu, 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu ile 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu hükümleri saklıdır.

GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunun 14 üncü maddesinin (l) bendinde belirtilen hayvanlardan, yurda bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce sokulmus olanların sahipleri; üç ay içerisinde hayvan koruma kurullarına bildirimde bulunarak bunları kayıt altına aldırmak; altı ay içerisinde kısırlastırarak kısırlastırıldıklarına iliskin belgeleri il hayvan koruma kurullarına teslim etmek zorundadırlar.

GEÇİCİ MADDE 2. — Bu Kanun gereğince çıkarılması gerekli bulunan yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde hazırlanır.

Yürürlük

MADDE 32. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 33. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür

(((www.hayhaveder.org.tr)))

Kanun No : 4934

Kabul Tarihi : 15.7.2003

Resmi Gazete Sayısı :25176

Resmi Gazete Tarihi : 22.07.2003

MADDE 1. — Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına 18 Kasım 1999 tarihinde Strazburg’da imzalanan “Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözlesmesi”nin onaylanması uygun bulunmustur.

MADDE 2. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

EV HAYVANLARININ KORUNMASINA DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ

GİRİŞ

İş bu Sözlesmeyi imzalayan Avrupa Konseyi üyesi devletler, Avrupa Konseyi’nin amacının üyeleri arasında daha sıkı bir birlik gerçeklestirmek olduğunu dikkate alarak, insanın yasayan tüm canlılara ahlâkî bir yükümlülüğünün olduğunu tanıyarak ve insan ile ev hayvanları arasında mevcut özel iliskileri hatırda tutarak, Ev hayvanlarının yasam kalitesine olan katkılarını ve bunun sonucu olarak da toplum için tasıdığı önemi dikkate alarak, İnsan tarafından bakılan hayvanların genis çesitliliğinden kaynaklanan güçlükleri dikkate alarak, Hayvanların, asırı nüfuslarına bağlı olarak, insan ve diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri açısından tasıdıkları riskleri dikkate alarak, Yabanî fauna örneklerinin ev hayvanı olarak muhafaza edilmelerinin desteklenmemesi gerektiğini dikkate alarak, Ev hayvanlarının elde edilmesi, muhafaza edilmesi, ticarî veya ticarî olmadan üretilmesi, baskasına devredilmesi ve ticaretini etkileyen farklı sartların bilincinde olarak, Ev hayvanlarının muhafaza edilme kosullarının her zaman sağlıklarını ve refahlarını gelistirmeye izin vermediğinin bilincinde olarak, Bilgi veya bilinç noksanlığı nedeniyle, bazen, ev hayvanlarına karsı davranısların önemli ölçüde değistiğini kaydederek, Ev hayvanları sahiplerinin sorumluluğu sonucunda doğacak temel müsterek davranıs ve uygulama standardının sadece arzu edilen değil, aynı zamanda gerçekçi bir hedef olduğunu dikkate alarak,

Asağıdaki hususlarda anlasmıslardır :

BÖLÜM I – GENEL HÜKÜMLER

Madde 1

Tanımlar

1. Ev hayvanı, insan tarafından özellikle evde, özel zevk ve refakat amacıyla muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan her türlü hayvanı ifade eder.

2. Ev hayvanlarının ticareti, kâr amacıyla yapılan, ev hayvanlarının sahipliğinin değismesine yol açan önemli miktarlardaki tüm düzenli ticarî islemleri ifade eder.

3. Ticarî üretme ve barındırma, kâr amacıyla ve önemli miktarda yapılan üretme ve barındırmayı ifade eder.

4. Hayvan barınağı, çok sayıda ev hayvanının muhafaza edilebileceği, kâr amacı gütmeyen bir tesisi ifade eder. Ulusal mevzuat ve/veya idarî tedbirler izin verdiğinde, bu gibi tesisler basıbos hayvanları da kabul edebilir.

5. Basıbos hayvan, evi olmayan veya sahibinin veya bakıcısının evinin sınırları dısında bulunan ve herhangi bir sahibin ya da bakıcının kontrolü veya doğrudan denetimi altında bulunmayan ev hayvanını ifade eder.

6. Yetkili makam, üye ülke tarafından tayin edilen makamı ifade eder.

Madde 2

Amaç ve Uygulama

1. Tarafların herbiri;

a) Bir kisi veya kurum tarafından evde ya da ticarî üretme ve barındırma kuruluslarında ve hayvan barınaklarında muhafaza edilen ev hayvanları,

b) Uygun hallerde basıbos hayvanlar, konularında isbu Sözlesmenin hükümlerine islerlik kazandırılması için gerekli tedbirleri almayı taahhüt eder.

2. Bu Sözlesmenin hiçbir hükmü hayvanların korunması veya tehdit altındaki yabanî türlerin korunması konusundaki belgelerin uygulanmasını etkilemez.

3. İş bu Sözlesmenin hiçbir hükmü, Tarafların ev hayvanlarının korunmasına yönelik daha sıkı tedbirleri kabul etme hürriyetine veya bu belgede yer alan hükümlerin isbu belgede özellikle belirtilmeyen hayvan sınıflarına da uygulanması hakkını etkilemez.

BÖLÜM II – EV HAYVANLARININ MUHAFAZA EDİLMESİ İÇİN KURALLAR

Madde 3

Hayvanların Refahı İçin Temel Kurallar

1. Hiç kimse bir ev hayvanının, gereksiz acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine sebep olamaz.

2. Hiç kimse bir ev hayvanını terk edemez.

Madde 4

Muhafaza Etme

1. Bir ev hayvanını muhafaza eden veya bakımını kabul eden kisi, hayvanın sağlığı ve refahından sorumludur.

2. Bir ev hayvanını muhafaza eden veya onunla ilgilenen kisi, hayvanın cinsi ve ırkına bağlı olarak davranıs gereksinimlerini dikkate alan barınak, dikkat ve ihtimamı sağlayacaktır. Özellikle;

a) Yeterli ve uygun gıda ve su verecek,

b) Hareketi için uygun imkânları sağlayacak,

c) Kaçısını önleyecek tüm makul tedbirleri alacaktır.

3. Bir hayvan;

a) Yukarıdaki 2 nci paragrafta belirtilen sartlar yerine getirilmediği veya

b) Belirtilen sartlar yerine getirilmesine rağmen hayvan esarete alısamazsa ev hayvanı olarak muhafaza edilemez.

Madde 5

Üretim

Bir ev hayvanını üretmek için seçen bir kisi, o hayvanın, disinin veya yavruların sağlık ve refahını risk altına sokabilecek anatomik, psikolojik ve davranıs özelliklerini gözönünde bulundurmaktan sorumlu olacaktır.

Madde 6

Ev Hayvanı Edinmede Yas Sınırı

Hiçbir ev hayvanı ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu tasıyan diğer sahısların açık rızası olmaksızın 16 yasın altındaki kimselere satılamaz.

Madde 7

Eğitim

Hiçbir ev hayvanı, sağlığına ve refahına zarar verecek sekilde, özellikle doğal gücünü ve kapasitesini asacak biçimde ya da yaralanmasına veya gereksiz ağrı, acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine yol açacak suni yardımlar kullanarak eğitilemez.

Madde 8

Ticaret, Ticarî Üretim ve Barındırma, Hayvan Barınakları

1. Sözlesme yürürlüğe girdiği tarihte ev hayvanlarının ticaretini, ticarî amaçla üretimini yapan veya barındıran veya hayvan barınağı isleten her kisi, her Tarafça belirlenecek uygun süre içerisinde bu faaliyetlerini yetkili makama bildirecektir. Bu faaliyetlerden herhangi birinde hizmet yapmaya niyetli her kisi, bu niyetlerini yetkili makama bildireceklerdir.

2. Bu bildirim,

a) Bu faaliyetlere dahil olan veya olacak ev hayvanı türlerini,

b) Sorumlu kisi ve onun bilgi düzeyini,

c) Kullanılan veya kullanılacak mülkün ve ekipmanın tanımını, belirtmelidir.

3. Yukarıda belirtilen faaliyetler ancak;

a) Profesyonel eğitim veya ev hayvanları konusunda yeterli deneyim sonucunda sorumlu kisinin faaliyette bulunmak için gerekli bilgi ve kapasiteye sahip olması,

b) Faaliyet için kullanılacak mülk ve ekipmanın 4 üncü maddede belirtilen sartları yerine getirmesi, durumunda gerçeklestirilebilir.

4. Yetkili makam, 1 inci paragrafta belirtilen hükümler çerçevesinde yapılan bildirim temelinde, 3 üncü paragrafta belirtilen sartların yerine getirilip getirilmediğini tespit eder. Sayet sartlar gerektiği sekilde sağlanmamıssa, tedbirler tavsiye eder ve gerekirse, hayvanların refahı için, faaliyetin baslatılmasını veya devam etmesini yasaklar.

5. Yetkili makam, ulusal mevzuat ile uyumlu olarak, yukarıda belirtilen sartların yerine getirilip getirilmediğini denetler.

Madde 9

Reklam, Eğlence, Sergi, Yarısma ve Benzeri Faaliyetler

1. Asağıdaki sartlar sağlanmadıkça ev hayvanları reklam, eğlence, sergi, yarısma ve benzeri faaliyetlerde kullanılamaz.

a) Organizatörün bu hayvanlara, 4 üncü maddenin 2 nci fıkrasındaki kosullara uygun olarak davranılmasını sağlayacak gerekli sartları olusturması ve

b) Ev hayvanlarının sağlık ve refahının risk altına sokulmaması.

2. a) Yarısma esnasında veya,

b) Hayvanın sağlık ve refahını risk altına sokabilecek diğer zamanlarda, ev hayvanının doğal performans düzeyini artırmak veya azaltmak amacıyla ona hiçbir madde verilemez, tedavi uygulanamaz veya cihaz tatbik edilemez.

Madde 10

Cerrahî Operasyonlar

1. Bir ev hayvanının dıs görünüsünü değistirmeye yönelik veya diğer tedavi edici olmayan cerrahi müdahaleler yasaktır. Özellikle;

a) Kuyruğun kesilmesi,

b) Kulakların kesilmesi,

c) Ses tellerinin alınması,

d) Tırnak ve dislerin sökülmesi.

2. Bu yasaklamalara sadece asağıdaki durumlarda müsaade edilecektir;

a) Bir veteriner hekimin, veterinerlikle ilgili tıbbî sebepler veya özel bir hayvanın yararı için gerektiğinde tedavi edici olmayan müdahaleyi gerekli görmesi,

b) Üremenin önlenmesi.

3. a) Hayvanın siddetli acı çekeceği veya çekmesi muhtemel operasyonlar sadece anestezi uygulanarak ve bir veteriner hekim tarafından veya onun gözetiminde gerçeklestirilecektir.

b) Anestezi gerektirmeyen operasyonlar, ulusal mevzuata uygun olarak, yetkili bir kisi tarafından gerçeklestirilebilir.

Madde 11

Öldürme

1. Veteriner hekim veya diğer bir yetkilinin yardımının hızlı bir sekilde temin edilemediği veya ulusal mevzuat kapsamında bir hayvanın acısını ortadan kaldırmaya yönelik acil veya ulusal mevzuatla öngörülen diğer tüm acil durumlar dısında, bir ev hayvanı ancak bir veteriner hekim veya diğer bir yetkili tarafından öldürülebilir.Tüm öldürmeler sartların gerektirdiği asgarî düzeyde fiziksel ve manevî acı verecek sekilde gerçeklestirilecektir. Seçilen yöntem, acil durumlar dısında :

a) ani suur kaybı ve ölümü gerçeklestirecek ya da

b) derin genel anestezi ile baslayacak, bunu kesin ve mutlak ölümü sağlayacak islem izleyecektir. Öldürmeden sorumlu kisi, hayvanın cesedi yok edilmeden önce o hayvanın öldüğünden emin olacaktır.

2. Asağıda belirtilen öldürme yöntemleri yasaktır.

a) 1. b paragrafında kaydedilen etkilerin gerçeklesmemesi durumunda, boğma veya nefessiz kalmasına neden olacak diğer yöntemler,

b) 1 inci paragrafta belirtilen etkileri sağlayacak, dozu ve uygulaması kontrol edilemeyen herhangi bir zehirli madde veya ilaç kullanımı,

c) Ani suur kaybı meydana getirmeden yapılan elektrikle öldürme.

BÖLÜM III- BAŞIBOŞ HAYVANLAR İÇİN EK TEDBİRLER

Madde 12

Sayılarının Azaltılması

Taraflardan biri, basıbos hayvan sayısının sorun yarattığını düsünürse, gereksiz ağrı, acı ve ızdırap çekmelerine sebep vermeyecek sekilde sayılarını azaltmak için uygun yasal ve/veya idarî tedbirleri alacaktır.

a) Bu tedbirler asağıdaki sartları kapsayacaktır;

i. Bu hayvanlar yakalanacak ise, bunun hayvana fiziksel ve manevi olarak en az seviyede acı verecek sekilde

gerçeklestirilmesi,

ii. Yakalanan hayvanların muhafaza edilmesi veya öldürülmesi islemlerinin bu Sözlesmede belirtilen prensiplere uygun olarak gerçeklestirilmesi.

b) Taraflar,

i. Köpek ve kedilere damgalama gibi az acı veren ya da hiç ağrı, acı ve ızdırap çektirmeyen uygun bir yöntemle aynı zamanda sahiplerinin isim ve adresleri ile birlikte numaraları kayda geçirilerek daimi kimlik sağlamayı,

ii. Kedi ve köpeklerin plansız üremelerini azaltmak için bu hayvanların kısırlastırılmalarını tesvik etmeyi,

iii. Basıbos kedileri ve köpekleri bulan kisilerin, bu konuda yetkili makama bilgi vermelerini tesvik etmeyi, değerlendirmeyi taahhüt ederler.

Madde 13

Yakalama, Muhafaza Etme ve Öldürme İçin İstisnalar

Basıbos hayvanların yakalanmaları, muhafaza edilmeleri ve öldürülmeleri konularında bu Sözlesmede yer alan prensiplere sadece hastalıkların kontrolüne yönelik Hükümet programları kapsamında kaçınılmaz hallerde istisna getirilebilir.

BÖLÜM IV- BİLGİLENDİRME VE EĞİTİM

Madde 14

Bilgilendirme ve Eğitim Programları

Taraflar, ev hayvanlarının muhafaza edilmesi, üretilmesi, eğitimi, ticareti ve barındırılmaları ile ilgili kurum ve bireyleri bu Sözlesmenin hükümleri ve prensipleri hakkında bilinçlendirme ve bilgilendirmenin yaygınlastırılması amacıyla bilgilendirme ve eğitim programları gelistirilmesini desteklemeyi taahhüt ederler. Bu programlarda özellikle asağıda belirtilen noktalara dikkat çekilmelidir:

a) Ev hayvanlarının, yarısma amacıyla uygun bilgi ve beceriye sahip kisiler tarafından ticaret veya eğitilmelerinin gerekliliği,

b) Asağıdaki hususların engellenmesi gerekliliği:

i. Ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu tasıyan diğer sahısların açık rızası olmadıkça 16 yasından küçüklere ev hayvanlarının hediye olarak verilmesi,

ii. Ev hayvanlarının ödül, hediye veya ikramiye olarak verilmesi,

iii. Ev hayvanlarının plansız üretilmesi.

c) Yabani hayvanların ev hayvanı olarak alınması veya kabul edilmesinin, bu hayvanların sağlık ve refahına olumsuz sonuçları olabileceği,

d) Sorumsuz sekilde ev hayvanları edinmenin, istenmeyen ve terk edilen hayvan sayısının artmasına yol açma riski getirdiği.

BÖLÜM V- ÇOKTARAFLI MÜZAKERELER

Madde 15

Çoktaraflı Müzakereler

1. Taraflar, Sözlesmenin yürürlüğe girmesinden sonraki bes yıl içerisinde ve bundan sonraki her bes yılda bir ve Tarafların ekseriyetinin talep ettiği her zaman Sözlesmenin uygulanmasını ve Sözlesmenin gözden geçirilmesinin veya bazı hükümlerinin daha kapsamlı hale getirilmesinin uygunluğunu incelemek üzere Avrupa Konseyi bünyesinde çok taraflı müzakereler yapacaklardır. Bu müzakereler, Avrupa Konseyi Genel Sekreterinin daveti üzerine gerçeklestirilecek toplantılarda yapılacaktır.

2. Tarafların her biri bu müzakerelere katılmak üzere bir temsilci görevlendirme hakkına sahiptir. Sözlesme’ye taraf olmayan Avrupa Konseyi üyesi herhangi bir ülke, toplantılarda bir gözlemci ile temsil edilme hakkına sahiptir.

3. Taraflar her müzakereden sonra, müzakere ve Sözlesme’nin isleyisi hakkında Avrupa Konseyi Bakanlar komitesine bir rapor sunacaklar ve gerekli gördükleri takdirde, Sözlesme’nin 15 ilâ 23 üncü maddelerine değisiklik teklif edebileceklerdir.

4. Taraflar, Sözlesme hükümlerine bağlı kalarak, müzakerelerin isleyis kurallarını belirleyeceklerdir.

BÖLÜM VI – DEĞİŞİKLİKLER

Madde 16

Değisiklikler

1. Taraf bir ülke veya Bakanlar Komitesi tarafından Sözlesme’nin 1 ilâ 14 üncü maddelerine getirilecek değisiklik önerileri, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bildirilecek ve bu öneriler Genel Sekreter tarafından Avrupa Konseyine üye devletlere, her taraf ülkeye ve Sözlesme’nin 19 uncu maddesi hükümleri gereği Sözlesme’ye katılmaya davet edilen her devlete gönderilecektir.

2. Bir önceki paragraf hükümlerine göre yapılan her değisiklik önerisi, Genel Sekretere gönderildiği tarihten itibaren iki aydan az olmayan bir süre içerisinde, düzenlenecek çok taraflı müzakerede incelenecek ve taraf ülkelerin üçte iki oy çokluğu ile kabul edilebilecektir. Kabul edilen metin taraf ülkelere gönderilecektir.

3. Herhangi bir ülke itirazda bulunmadığı takdirde her değisiklik, çok taraflı müzakerede kabul edilmesinden 12 ay sonra, yürürlüğe girecektir.

BÖLÜM VII – SONUÇ HÜKÜMLERİ

Madde 17

İmza, Onay, Kabul, Uygun Bulma

Bu Sözlesme Avrupa Konseyine üye devletlerin imzasına açıktır. Sözlesme onay kabul ve uygun bulma islemlerine tâbidir. Onay, kabul veya uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilecektir.

Madde 18

Yürürlüğe Girme

1. Sözlesme, Avrupa Konseyine üye dört devletin, 17 nci maddenin hükümlerine uygun olarak, Sözlesme ile bağlı olduklarını bildirme tarihini takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

2. Sözlesme ile bağlı olduklarını daha sonra bildirecek her devlet için Sözlesme onay, kabul veya uygun bulma belgelerinin tevdi edildiği tarihi takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 19

Üye Olmayan Devletlerin Katılımı

1. Bu Sözlesme’nin yürürlüğe girmesinden sonra, Avrupa Konseyi BakanlarKomitesi, Avrupa Konseyi Statüsünün 20/d maddesinde belirtilen çoğunlukla ve taraf devletlerin Bakanlar Komitesinde bulunma hakkına sahip temsilcilerinin oybirliği ile alınan karar ile Avrupa Konseyine üye olmayan her devleti Sözlesme’ye katılmaya davet edebilir.

2. Sözlesme, katılan her devlet için katılım belgesinin Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edildiği tarihi takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 20

Bölgesel Hüküm

1. Her devlet, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgesini tevdi ederken Sözlesme’nin uygulanacağı ülke ve ülkeleri belirleyebilir.

2. Her Taraf, daha sonraki bir tarihte Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği bir beyan ile Sözlesme’nin uygulama alanını, bildirimde belirteceği baska ülkelere genisletebilir. Sözlesme, bu ülkeler için, Genel Sekreter tarafından beyanın alınmasını takip eden altı ayın bitiminden sonraki ayın birinci gününde yürürlüğe girer.

3. Önceki iki paragraf çerçevesinde belirlenen bölgelere iliskin yapılan her beyan Genel Sekretere yapılacak bir bildirim ile geri çekilebilir. Geri çekme, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınmasını takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 21

Çekinceler

1.Her devlet, Sözlesme’yi imzaladığı veya onay, kabul, uygun görme veya katılma belgelerini teslim ettiği sırada, 6 ncı madde ile 10 uncu maddenin 1 inci paragraf, 1(a) alt paragrafına bir veya daha fazla çekince koyduğunu beyan edebilir. Bunun dısında baska bir çekince konulamaz.

2. Önceki paragrafa göre çekince koyan her Taraf, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği bir bildirim ile bu çekinceyi kısmen veya tamamen geri çekebilir. Geri çekme bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten itibaren geçerlilik kazanır.

3. Sözlesme’nin bir hükmüne çekince koyan bir Taraf, bu hükmün diğer bir Tarafça uygulanmasını talep edemez, ancak bu çekince sayet kısmî veya sarta bağlı ise, hükmün, kendi kabul ettiği sekilde uygulanmasını talep edebilir.

Madde 22

Fesih

1. Her Taraf, herhangi bir zaman, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bir bildirimde bulunarak, bu Sözlesme’den ayrılabilir.

2. Fesih, buna iliskin bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten itibaren altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü geçerlik kazanır.

Madde 23

Bildirimler

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Konsey üyesi devletlere ve bu Sözlesme’ye katılan veya katılmaya davet edilen devlete;

a) her imza,

b) her onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgesinin tevdii,

c) Sözlesme’nin, 18 inci, 19 uncu ve 20 nci maddeler uyarınca yürürlüğe girdiği tarih,

d) isbu Sözlesme ile ilgili diğer her karar, bildirim veya bilgilendirme, hakkında bildirimde bulunacaktır. Asağıda imzası bulunan yetkili temsilciler bu Sözlesme’yi imzalamıslardır.

13 Kasım 1987 tarihinde Strazburg’da her iki metin aynı sekilde geçerli olmak üzere, İngilizce ve Fransızca Avrupa Konseyi Arsivine tevdi edilecek sekilde tek bir suret olarak düzenlenmistir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Avrupa Konseyi üyesi olan devletler ile Sözlesme’ye katılmaya davet edilen her devlete aslına uygunluğu onaylanmıs bir suretini gönderecektir.

(((www.hayhaveder.org.tr)))

Kabul Tarihi : 9/3/1954

Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 18/3/1954 Sayı: 8661

Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 35 Sayfa: 1461

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız “Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı”

Cilt: 1 Sayfa: 429

BÖLÜM 1

Umumi Hükümler

Madde 1 – Yüksek veteriner okulları ile veteriner fakültelerinden veya muadeleti Maarif Vekaletince tasdik edilmis veteriner okullarından diploma almıs olanlara (Veteriner hekim) denir.

Madde 2 – Türkiye Cumhuriyeti vatandası olan ve sahip oldukları diplomalarını Ziraat Vekaletine tescil ettirilmis bulunan her (Veteriner hekim) meslekini bu kanun hükümleri dahilinde serbestçe icra edebilir.

Madde 3 – Yabancı memleketler yüksek veteriner okul veya fakültelerinden diplomalı olup da tahsil muadeleti Maarif Vekaletince tasdik edilmis bulunan (Veteriner hekim) lerin Türkiye’de mesleklerini icra edebilmeleri için Türkiye üniversiteleri veteriner fakültelerinden birisinde yapılacak “Collegium” imthanını kazanmaları sarttır.

(1)a-Bu Kanunun baslığı “Veteriner Hekimliği Mesleğinin Đcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odaların Tesekkül Tarzına ve Göreceği islere Dair Kanun” olarak ve maddelerde geçen “Veteriner Hekimleri Birliği” ibaresi “Türk Veteriner Hekimleri Birliği” seklinde 3/4/1984 tarih ve 2993 Sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 9/3/1954 tarih ve 6343 Sayılı Kanuna ek olarak getirilen ek 5 inci madde hükmüyle değistirilmistir.

(b) Bu Kanunun bazı maddelerinde bulunan “Ziraat Vekaleti” ibaresi 3/4/1984 tarih ve 2993 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile 9/3/1954 tarih ve 6343 Sayılı Kanuna ek olarak getirilen ek 4 üncü madde hükmüne göre “Tarım Orman ve Köy isleri Bakanlığı” olarak değistirilmistir. KANUNLAR, SUBAT 1989 (EK – 3)

Madde 4 – Hakiki sahıslar veya hususi hukuk hükmi sahısları tarafından istihdam edilen (Veteriner hekim)’ler de bu kanun hükümlerine tabidir.

Madde 5 – Veteriner hekimlerin vazife ve salahiyetleri asağıda yazılı fıkralarda gösterilmistir.

a) Hayvanları muayene, hayvan hastalıklarını tedavi etmek ve hayvanlar üzerinde muktedir olabildiği her türlü ameliyatı yapmak, ihtisası icabet tiren ahvalde ise mütehassıs (Veteriner hekim) e müracaatı tavsiye eylemek;

b) Hayvanların vasıfları ve sağlık durumları hakkında rapor vermek;

c) Kara ve deniz hayvanlarından elde edilen gıdai, sınai maddelerle mamullerini, hayvan yemi olarak kullanılan maddelerin muayene ve ihtisas sahibi ise tahlil etmek;

d) (Veteriner hekim) likte tatbik olunan her türlü ası, serum, biyolojik maddelerle müstahzaratı (ihtisas sahibi olmak ve bu maksatların tahakkuku için tedvin olunmus hususi kanunların hükümlerine uymak sartıyle) ihzar, muayene,tahlil eylemek ve bu gibi hususatta rapor verebilmek;

e) Eczanesi bulunmayan yerlerde hayvan hastalıklarında kullanılan her nevi ası, serum, müstahzar ve biyolojik maddeleri muhtevi bir ecza dolabı tesis eylemek ve bu ilaçları satabilmek;

f) Memleket hayvancılığının ıslah ve inkisafını engelleyici hareketleri, ve bulasıcı hayvan hastalıklarını görür veya isitirse en kısa bir zamanda keyfiyetten resmi makamları haberdar etmek ve istilai mahiyet arz eden vakayide ise derhal muktedir olabileceği önleyici tedbirlere girismek ve zootekni sahasında haiz olduğu ilmi salahiyetini kullanmak.

Madde 6 – Asağıda yazılı haller (Veteriner hekim) meslekinin icrasına muvakkat veya daimi olarak mani teskil eder:

a) Medeni haklarını kullanma ehliyetinden mahrum bulunmak;

b) Amme hizmetlerinden memnuniyet veya meslek ve sanatlarını icrada tatil cezasına mahkum olmak;

c) Bu kanun ile tesekkül eden Haysiyet veya yüksek Haysiyet Divanı kararları ile meslekini icradan men olunmak;

d) Yüksek Haysiyet Divanınca haklarında diplomalarının istirdadı kararı ittihaz edilmek;

e) Mesleki seref ve haysiyet ihlal edici bir cürüm yüzünden üç yıl ağır hapis cezasına mahkum olmak;

f) Alelıtlak ağır hapis veya bu derece cezayı müstehzim bir fiille mahkum kılınmak. Bu maddenin a, b, c fıkralarında yazılı cezalar geçici alarak verilmis iseler meslek icrasından memnuniyet tayin edilen müddete münhasır kalır.

Madde 7 – Mütehassıs unvanını tasıyabilmek için Veteriner Hekim Đhtisas Talimatnamesinde yazılı olan branslardan birinde ihtisas yapmıs olmak ve Ziraat Vekaletince hazırlanacak yönetmeliğe göre yapılacak imtihanı kazanmak ve ihtisas vesikası almak sarttır. Yabancı memleketlerde ihtisas yapmıs olanlar da bu imtihanı kazanmak mecburiyetindedir. Usul ve nizama Uygun olarak ordinaryüs profesör, profesör, doçent, doktor, öğretmen ve benzeri unvanları kazanmamıs olan (Veteriner hekim) lerin her hangi bir sekilde olursa olsun bu unvanları kullanmaları ve ilan eylemeleri yasaktır.

Madde 8 – Her veteriner hekim hayvanların muayene ve tedavisi için bir muayenehane açabilir. Muayenehane açmak isteyen (Veteriner hekim) bir istidile mahallin en büyük mülkiye amirine müracaat eder. Đstidasına diplomasının, nüfus cüzdanının tasdikli suretiyle istenilen miktar fotoğrafını ilistirir. Đstidada muayenehane ittihaz olunan mahal ile ikametgah adresi ve varsa ihtisas numarası açıkça gösterilir. Muayenehane yapılacak mahallerin vasıf ve sartları Zirai Vekaletince tayin ve tespit olunur. Đstısas vesikalarını haiz olanların bu belgelerini ayrıca veteriner müdür veya kaza veterinerliklerine ibraz etmeleri lazımdır. Ancak hastane veya laboratuar açabilmek için Ziraat Vekaletince tespit olunan esaslar dahilinde ruhsat alınması sarttır.

Madde 9 – Muayenehanesinin yerini değistirmek veya muayenehanesini kapatmak isteyen bir (Veteriner hekim) keyfiyeti en az bir hafta önce mahallin mülkiye amirliğine yazılı olarak bildirmeye mecburdur. Đkametgah hariç bir veteriner hekimin birden fazla yerde muayenehane açması memnudur. (Veteriner hekim) ler, çalısma yerlerini ve ihtisaslarını bildirir ilanlar tertip edebilirler, ancak bunların propaganda ve reklam mahiyetinde olmaması sarttır.

Madde 10 – Veteriner hekimler, hastane, laboratuvar ve muayene yerlerinde muayene ve tedavileri için getirilen hayvanların eskalini, sahiplerinin adreslerini, hastalık durumlarını, tedavi sekillerini, yazmak üzere yönetmeliğindeki örneğine uygun gündelik bir protokol defteri tutmaya medburdurlar. Bu defterlerin sayfaları kayıtlı bulundukları veteriner dairesi tarafından numaralanır ve mühürlenir. Tedavi ve ücretlerden doğacak davalarda isbu defterlerdeki kayıtlar esastır.

Madde 11 – (Veteriner hekim) bulunan sehir, kasaba ve köylerde (Veteriner hekim) olmayanların her türlü hayvan hastalıklarını muayene ve tedavi etmeleri, hayvanlar üzerinde ameliyat yapmaları yasaktır. Ancak; hayvan sağlık memurları ile hayvan sağlığı islerinde ameli bilgi sahibi oldukları sabit olan kimseler, bu hususta hazırlanacak yönetmeliklerinde gösterilen esaslar dahilinde sanatlarını icra edebilirler.

Madde 12 – Veteriner hekimlerin reçete kağıtlarında diploma numaralarını, muayenehane veya ikametgah adreslerini açıkça göstermeleri mecburidir.

Madde 13 - Ölen veteriner hekimlerin diploma ve ihtisas vesikalarının iki ayiçinde ölü hekimin bağlı bulunduğu mahaldeki ilgili Vekalet salahiyetli memurları tarafından hekimin varislerinden geriye alınması için gerekli müracaat ve tesebbüsün yapılması mecburidir. Bu vesikalar ilgili makamın tayin edeceği bir heyet huzurunda iptal edilerek geri verilir ve Resmi Gazete ile ilan olunur.

BÖLÜM II

Türk Veteriner Hekimleri Birliği

Madde 14 – (Değisik birinci fıkra: 3/4/1984 – 2993/1 md.)

Türkiye sınırları içerisinde meslek ve sanatlarını icra eden bütün veteriner hekimlerin katıldığı Türk Veteriner Hekimleri Birliği; veteriner hekimler arasında mesleki deontolojiyi ve dayanısmayı korumak, veteriner hekimliğin kamu ve kisi yararına uygulanıp gelistirilmesini sağlamak ve meslek mensuplarının hak veya yararlarını korumak amacı ile kurulmus, tüzelkisiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde mesleki bir kurulustur.Bu birlik veteriner hekim odaları, birlik merkez konseyi, yüksek haysiyet divanı ve büyük kongre gibi organlardan terekkübeder.

(Değisik: (18/6/1997-4276/1 md.) Türk Veteriner Hekimleri Birliği ve veteriner hekim odaları, kurulus amaçları dısında faaliyette bulunamazlar.

(Ek: 3/4/1984 – 2993/1 md.) Birlik ve odalar protokol kurallarına göre resmitörenlere katılır, amacına uygun islerde kullanılmak üzere tasınır ve tasınmaz mal edinebilir.Lokal, misafirhane ve benzeri sosyal amaçlı tesisler açabilir.(1)

Madde 15 – Birlik, asağıda yazılı mesleki hizmetleri yapmakla mükelleftir:

a) Veteriner hekimliği meslekinin memleket menfaatlerine en faydalı sekilde tatbikını sağlamak;

b) Azalarının maddi ve manevi hak ve menfaatlerini, hak ve memleket menfaatleriyle telif eder mahiyette korumak;

c) Memleket hayvancılığının inkisafı ile alakalı bütün meselelerde resmi makamlarla temas ederek ilmi istisareler yapmak ve bu makamata görüs ve kanaatlerini bir rapor halinde sunmak;

d) Serbest veteriner hekimlerin “Salgın ve paraziter hayvan hastalıkları ilemücadele islerinde” Ziraat Vekaletine yardımlarını sağlamak;

e) Mesleki risale ve mecmua nesretmek ve ettirmek suretiyle meslek mensuplarının ilmi müktesebatının inkisafına yardımcı olmak;

f) Meslekin kıymet ve ehemmiyetini tebarüz ettiren brosürler tanzim ve tevzii suretiyle memleket gençliğinin veteriner hekimliği meslekine intisabını, vatandasın bu mesleke karsı sevgi ve itibarını temin eylemek;

g) Meslek mensuplarının maddi ve manevi yardımlasmalarını temin edecek tedbirleri almak ve tahakkuk ettirmek;

h) Veteriner fakültelerinde okuyan gençlere (Memlekete ve mesleke yararlı gençler olarak yetismelerini sağlamak düsüncesiyle) maddi ve manevi her türlü müzaharette bulunmak.

Veteriner hekim odaları

Madde 16 – Hudutları içinde en az 30 veteriner hekim bulunan her vilayet merkezinde veya mücavir vilayetler birlestirilmek suretiyle en az 30 veteriner hekim bulunan mıntakalarda merkez konseyi karariyle veteriner hekim odaları kurulur.

(Ek: 3/4/1984 – 2993/2 md.) Veteriner hekim odaları tüzelkisiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluslarıdır.

Madde 17 – (Değisik: 3/4/1984 – 2993/3 md.)

Bir veteriner hekim odası mıntakasında,meslek ve sanatını münhasıran serbest olarak icra eden veteriner hekimler bir ay içinde o il veya mıntaka veteriner hakim odasına yazılmak ve üyelik görevlerini yerine getirmekle yükümlüdürler. Kamu kurum ve kurulusları ile kamu iktisadi tesebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalısanlar ve herhangi bir sebeple meslek ve sanatı ile uğrasmayanlardan isteyenler veteriner hekim odalarına üye kayıt olabilirler.

(1) Bu maddenin uygulanmasında ek 1 inci maddeye bakınız.

Özel kanunlarında meslek kuruluslarına üye olamayacaklarına dair hüküm bulunanlar, mesleki hak, yetki, sorumluluk ve disiplin bakımından bu Kanun hükümlerine tabidirler.

Madde 18 – (Mülga: 3/4/1984 – 2993/19 md.)

Madde 19 – Veteriner hekim odaları gelirleri asağıda yazılı fıkralarda gösterilmistir:

I – Giris aidatı;

II – Yıllık aidatı;

III – Her türlü mesleki faaliyetler ile tertip olunacak esya piyangosu ve nesriyattan temin olunacak gelirler ve her nevi teberrular;

IV – Oda haysiyet divanları karariyle hükmedilip tahsil edilen para cezaları;

V – Merkez konseyi yardımları;

(Değisik: 3/4/1984 – 2993/4 md.) Giris ve yıllık aidat miktarları besyüz liradan az besbin liradan fazla olmamak sartıyla Büyük Kongre tarafından tespit edilir.

Madde 20 – İdare heyeti, aidat vermiyecek durumda olan azadan geçici veya sürekli olarak aidat alınmamasına karar verebilir.Vilayetten vilayete veya mıntakadan mıntakaya nakil 19 uncu maddenin (I ve II nci) bentlerinde yazılı giris ve yıllık aidat paralarını yeniden ödemeyi icabettirmez.

Madde 21 – Veteriner hekim odaları, büyük kongrenin tesbit ettiği hadler dahilinde yıllık gelirlerinden bir kısmını merkez konseyine göndermeye mecburdur. Bu had, oda yıllık gelirlerinin % 30 undan fazla olamaz. Veteriner hekim odaları organları

Madde 22 – Veteriner hekim odaları; umumi heyet, idare heyeti, hesap murakıpları ve haysiyet divanından terekkübeder.

Oda umumi heyeti:

Madde 23 – (Değisik: 3/4/1984 – 2993/5 md.)

Oda umumi heyeti; iki yılda bir defa Eylül ayında odaya kayıtlı üye tam sayısının yarısından bir fazlasının katılmasıyla toplanır. Đlk toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde, toplantı bir hafta sonraya bırakılır. Bu toplantıda mevcut üye ile yetinilir. Birlik Merkez Konseyinin yazılı talebi veya odada kayıtlı üye tam sayısının yarısından bir fazlasının, görüsme konularını belirten, yazılı talepte bulunması halinde oda idare heyetli oda umumi heyetini en geç bir ay içerisinde olağanüstü toplantıya çağırır.

Madde 24 – (Değisik: 3/4/1984 – 2993/6 md.)

Oda umumi heyet toplantısına, odaya kayıtlı her üye yazı ile çağrılır. Çağrı mektubunun toplantı gününden en az onbes gün önce taahhütlü olarak postaya verilmis veya üyeye tevdi edilmis olması sarttır. Çağrı mektubunda, toplantının yeri, günü, saati ile gündemi ve ilk toplantıda çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantının yeri, günü ve saati yazılır.Oda umumi heyetinin seçimle ilgili toplantısına oda üyelerinin katılmaları ve oy kullanmaları zorunlu olup geçerli bir mazereti olmaksızın katılmayanlar ile oy kullanmayanlar oda haysiyet divanınca cezalandırılırlar.

Madde 25 – Umumi heyet toplantılarında gündemde mevcut maddeler müzakere edilir. Ancak umumi heyet azasından birinin veya birkaçının yazılı teklifinin gündeme alınması ve müzakeresi umumi heyet ekseriyetinin kararı ile mümkündür.

Madde 26 – Umumi heyet toplantılarını idare heyeti reisi veya katibi açar. Ekseriyet bulunduğu tesbit edildikten sonra bir umumi heyet reisi, bir reisvekili ve iki katip seçimi yapılarak umumi heyet divanı tesekkül eder. Umumi heyet ekseriyetinin kararı ile divan seçimleri, isari reyle de yapılabilir. Kararların alınmasında ekseriyetin reyi sarttır.

Madde 27 – Umumi heyetin vazifeleri asağıda yazılı fıkralarda gösterilmistir.

1. İdare heyeti ve murakabe kurulunun yıllık mesai raporlarını incelemek;

2. Bilançoyu tetkik ve müzakere eylemek;

3. Yeni yıl bütçe taslağını tetkik, müzakere, kabulü halinde tasdik etmek;

4. İdare heyeti tarafından sunulan teklif ve mevzuların müzakeresini yapmak;

5. Müddeti hitam bulan idare heyetinin ibrasına karar vermek;

6. Yeni idare heyeti seçimini yapmak;

7. (Değisik: 3/4/1984 – 2993/7 md.) Büyük Kongreye istirak etmek üzere, elliye kadar üyesi olan odalardan iki, yüze kadar üyesi olan odalardan dört ve yüzden fazla üyesi olan odalardan da altı temsilci seçmek.

8. İki hesap murakıbı seçmek.

9. (Değisik: 3/4/1984 – 2993/7 md.) Bes asıl ve iki yedek haysiyet divanı üyelerini seçmek.

Madde 28 - (Değisik: 3/4/1984 – 2993/8 md.)

Veteriner hekim odası idare heyeti, haysiyet divanı ve murakıplar ile büyük kongreye gidecek temsilcilerin seçimi gizli oyla yapılır. (1)

Madde 29 – Haysiyet divanınca haklarında meslek icrasından muvakkat men ka rarı verilip yüksek haysiyet divanınca tasdik edilen, mesleki veya sahsi haysi yeti ihlal edici bir suç yüzünden mahkeme kararı ile hürriyeti tahdit veya meslekten men olunan veteriner hekimler, giydikleri bu hükümlerin infazı hitamından baslamak üzere bir yıl için veteriner hekim odalarında hiçbir vazifeye seçilemiyecekleri gibi bu müddet içinde seçimlerde de rey kullanamazlar.Bu gibi cezalar, idare heyeti ve haysiyet divanı azalarının, hesap murakıpları ile büyük kongre temsilcilerinin her hangi birisi hakkında verilmis iseler bunlar aynı zamanda uhdelerinde bulunan bu vazifelerinden de affedilirler. Oda idare heyeti

Madde 30 – (Değisik: 3/4/1984 – 2993/9 md.)

Oda idare heyeti; iki yıl için seçilen bes üyeden olusur. Ayrıca aynı sayıdayedek üye seçilir. Asıl üyelerden açılan yerlere en çok oy alan yedek üye getirilir.

Madde 31 – İdare heyeti 15 günde bir toplanır. Mazereti olmadığı halde üst üste üç toplantıya istirak etmiyen aza istifa etmis sayılır. Đdare heyeti, mevcudunun ekseriyeti ile karar verir.Reylerde müsavat halinde reisin bulunduğu taraf ekseriyet kazanır.

(1)   Bu hükmün uygulanmasında ek 2 nci maddeye bakınız.

Madde 32 - İdare heyetleri asli azaları aralarında bir reis ve bir katip, bir de veznedar seçmek suretiyle vazife taksimi yaparlar. Muhaberatta reis ile birlikte katibin müsterek imzası asıldır. Her hangi birisinin bulunamaması halinde tek imza caizdir. Reisin bulunamadığı toplantılarda idare heyetine katip riyaset eder. Paraya taallük eden islerde reisle veznedarın veya katip ile veznedarın müsterek imzaları zaruridir.

İdare heyetinin vazifeleri

Madde 33 – (Değisik birinci fıkra: 3/4/1984 – 2993/10 md.)

Oda idare heyeti; odanın iki yıllık faaliyetlerine ait rapor ile bilançosunu ve yeni döneme ait bütçe taslağını hazırlayıp murakıp raporları ile birlikte umumi heyete sunar ve bu evrakın birer örneğini de 1 ay içinde merkez konseyine gönderir.İdare heyetinin bundan baska vazife ve salahiyetleri asağıda yazılı olduğu sekilde tesbit olunmustur:

a) Sanat icrası hakkındaki mevzuatın gereği gibi uygulanmasını temin etmek;

b) veya hasta sahipleri ile oda azası arasında aracılık yapanları meslek ve sanatın icrasında gayrimeşru menfaat sağlamak gibi mevzuat ve meslek adabına yakısmıyacak harekette bulunanları önlemek ve bu kanunda menedilmis olan her türlü reklam va propagandaya meydan vermemek;

c) Bölgelerin hususiyetlerine göre ve hastalığın nevilerine nazaran asgari tedavi ücreti tarifesi hazırlamak ve merkez konseyine tasdik ettirmek;

d) Azaları yahut azası ile is veya hasta sahibi arasında çıkacak ihtilafları halle çalısmak ve icabında hakem usulüne müracaat etmek, deontolojiye ve amme menfaatine aykırı harekette bulunan azalarını haysiyet divanına tevdi etmek;

e) Mensuplarının mesleki tekamülleri için kütüphane açmaya ve mesleki nesriyat yapmaya çalısmak; Azalarına “Mesleki ihtisasları dahilinde arastırmalar yapmayı tesvik edici mahiyette” tavsiyelerde bulunmak;

f) Meslek haysiyetini ve meslekdasların hukuk ve menfaatlerini korumak hususunda hassas bulunmak.

(((www.hayhaveder.org.tr)))

Biraz da ben öldürdüm köpeğimi;
Bakmasını bilemedim.
Bakmasını bilemezsen,
Ağaç bile dikme…

Elinde kuruyan ağaç,
Derdolur adama..

Yüzme suda öğrenilir diyeceksin, doğru.
Boğulursan,
Bir sen boğulursun ama.

Kaç sabahtır uyanıyorum, dinliyorum ortalığı,
Kapımı tırmalayan yok.
Ağlamak geliyor içimden ağlayamadığım için utanıyorum..

İnsan gibiydi.
Hayvanların çoğu insan gibidir,
Hem de iyi insan gibi.

Kalın boynu kıldan inceydi dostluğumun buyruğunda.
Hürriyeti, dişleriyle bacaklarındaydı.
Nezaketi tüylü uzun kuyruğunda.

Nazım Hikmet Ran köpeği Şeytan’ın ölümünden sonra yazdığı mersiyede böyle anlatır duygularını.Günümüz koşullarında yaşananların da en güzel dile getiriliş biçimidir bu mersiye.

Biraz da biz neden olmuşuzdur bir arabanın altında can vermiş küçük kedi yavrusunun ölümüne, biraz da biz neden olmuşuzdur açlık ve hastalıkla
boğuşmak zorunda kalan sokak hayvanlarının çektiği eziyetlere, biraz da biz neden olmuşuzdur kent yaşamında sıkışıp kalmalarına.

Sokakların kendimiz için bile yeterince güvenli olduğuna inanmazken, sokakta yaşamak zorunda bıraktığımız hayvanların güven içinde olacağını düşünme ayıbı bizimdir sonuçta.

Damlayan çeşmeye, açık kalmış bir ampule arkamızı dönüp giderek neden olduğumuz küresel ısınma ve sonuçları gibi dünyadaki her şey bizim etkilerimizden şekillenir. Dünya, doğanın dengesine bilinçli ya da bilinçsizce yaptığımız her müdahale ile etkimiz altındadır. Ülkelerin bilinçli olarak
yaptıkları her yanlış nasıl zarar veriyorsa, bilinçsiz bireyler de zarar vermektedir dünyaya. Ve hiç kimsenin, kim daha fazla zarar veriyor diye tartışma lüksü de olamaz aslında.

Çünkü yapılan doğanın kurallarını hiçe sayıp tabiat kanunlarını alt üst etmektir.

Bugün yaşamak zorunda kaldığımız yanlışların sorumlusu kim olursa olsun tabiat kanunları alt üst edilmiştir. Dolayısıyla doğal denge ve yaşam koşullarımız bozulmuştur. Bunun sonucunda da doğal dengeye hizmet edebilmek için yeni kanunlar yapma gereksinimi doğmuştur.

Bunlardan biri de Hayvanları Koruma Kanunu’dur. Kanun, sokakları kedi, köpek gibi hayvanların doğal ortamı kabul etmektedir. Oysa bu hayvanlar evcil hayvanlardır ve evcilleştirilen bu hayvanlar için ideal doğal ortam, adından da anlaşıldığı gibi, evler, bahçeler yani bizlerle birlikte güven içinde yaşayabilecekleri ortamlardır. Hayvanların sokaklarda yaşaması, başta onların sağlığı ve refahı olmak üzere, insan sağlığı, çevre sağlığı, halk sağlığı ve toplumsal yaklaşımlar açısından sakıncalıdır.

Hayvanları Koruma Kanunu, hayvanların kayıt altına alınması gerekliliğini vurgulaması açısından önemlidir. Kanunda yer aldığı şekli ile sahipli ve sahipsiz tüm hayvanlar mutlaka kayıt altına alınmalıdır. Hayvanlar kimliklendirilmeli, sahiplendirilmeli, kısırlaştırılmalı ve tüm bu çalışmalar kent hayvan nüfusu yönetim planı oluşturularak uygulanmalıdır. Bu uygulamalar hakkıyla yapılmakta olsa kedi ve köpek nüfusunun sokaklarda yaşamak zorunda kalma olasılığı da kısa zamanda azalacaktır.

Kent yaşamında hayvanların varlığı ve hakları ile bunlara ilişkin sorumluluklarımız olduğu ve bu sorumluluklardan, sokakları onların doğal ortamı kabul ederek kurtulamayacağımız gerçeği unutulmamalıdır.

-Hayvan hakları konusu bir hayvanseverlik sevmezlik sorunu değildir.
-Hayvan haklarının çıkış noktasında dünyaya gelen canlının yaşam hakkına saygı gösterme çabası yer almaktadır.
-Doğal dengenin sürdürülebilir ve sağlıklı kılınması için insanlar, hayvanlar ve bitkilerin bir bütün olarak düşünülmesi şarttır.
-Her canlının birey olarak değerlendirilmesi esastır.
-Hayvan hakları konusu, kentsel yaşamda çevre ve halk sağlığı konularından ayrı düşünülemez.
-Ve bu yolda zaman çok değerlidir.

Çünkü geçmişte dünyamıza yapılan etkiler nasıl bugünümüzü oluşturduysa, bugüne yapacağımız her katkı yarınımız olacaktır.
Bu yüzden tüm canlılar arasında bu dünyadan sorumlu olanların bizler olduğunu ve “biraz da ben” diyebilmenin önemini unutmamalıyız.

Dr. Ebru TONG
Veteriner Hekim
Hayvan Hakları İçin Veteriner Hekimler Derneği

“Belediyelerin sahipsiz hayvanlarin rehabilitasyon yukumlulugunu  yerine getirmesinin saglanmasi hususunda, Cevre ve Orman Bakanligi “5199 sayılı yasanın 17. maddesine göre 26.10.2004 tarih ve 202 bakan oluru ile VALILIKLERE YETKI DEVRI yapaarak” yasanin uygulanmasini valilik makamlarına devretmistir. Bu nedenle…”  ibaresini butun yazilara ilave etmek yazinin GUCUNU ve ETKISINI artirir.

2. Eger yazimiza konu olan sehirde mevcut bir merkez yoksa durumu acikladiktan sonra “Belediyenin Bakim ve Kisirlastirma Merkezleri olusturulmasinin Il Cevre Mudurlugu tarafindan saglanmasi, kosullarin yasaya aykiri olmasi durumunda idari para cezasi verilerek ciddi yasal uyarilarda bulunulmasi  ve durumun duzeltilmesini saglamasi, denetim raporlarinin tarafimiza bildirilmesi, aksi takdirde “bakanlik oluru ile valiliklere verilen 5199 sayili yasanin uygulamasinda” gorev ihmali olmasi nedeniyle kurumunuz hakkinda  sikayette bulunacagimizin bilinmesi gerekmektedir” ibaresi konmalidir.

3. Eger yaziya konu olan sehirde mevcut bir merkez varsa ve o merkezin kosullari kotu ise durumu acikladiktan sonra, “Mevcut hayvan bakim merkezinin kosullarinin  Il Cevre Mudurlugu tarafindan ciddi bicimde denetlenmesi, kosullarin yasaya ve genelgelere  aykiri olmasi durumunda idari para cezasi verilerek durumun duzeltilmesini saglamasi, denetim raporlarinin tarafimiza bildirilmesi, aksi takdirde “bakanlik oluru ile valiliklere verilen 5199 sayili yasanin uygulamasinda” gorev ihmali olmasi nedeniyle kurumunuz hakkinda  sikayette bulunacagimizin bilinmesi gerekmektedir ” seklinde ibare konmalidir.

4. Yazi hayvanlarin sokaklarda zehirlenmesi veya issiz yerlere atilmasi veya benzer durumlar icinse yazinin basinda durumu acikladiktan sonra  “kopek olumlerinin Il Cevre Mudurlugu tarafindan idari sorusturma acilarak, basta belediyeler ve Emniyet Birimleri ve Savciliklar olmak uzere ilgili tum kurumlarla isbirligi icinde ciddi bicimde arastirilmasi, insanliga, uygar olmaya,  yasaya ve genelgelere  aykiri olan bu katliamlarin sorumlusunun mutlaka bulunmasi, bu gun canli olan bir hayvani zehirleyenlerin ayni sekilde insanlari da oldurmekte tereddut etmeyeceginin unutulmamasi, konuya iliskin calisma ve tedbirlerin tarafimiza bildirilmesini, aksi takdirde “bakanlik oluru ile valiliklere verilen 5199 sayili yasanin uygulamasinda” gorev ihmali olmasi nedeniyle kurumunuz hakkinda  sikayette bulunacagimizin bilinmesi gerekmektedir”  ibaresi konacaktir.

5. Petshoplar hakkindaki sikayetlerimiz icin, ilgili petshop un durumu tercihan fotograflarla ve kisilerin imzali sikayetleri ilavesinde anlatilacak ve “Il Tarim Mudurlugu bu petshop un  ilgili yonetmelige uygun olup olmadigini kontrol etmeden bu isyerine ruhsat vermistir. Il Tarim Mudurlugunun tekrar is yerinin ruhsat kosullarina uygunlugunu denetlemesi ve aksi takdirde RUHSAT iptaline gitmesi gerekmektedir. Ayrica 5199 sayili yasa geregi petshoplarin denetimi ile gorevli olan Il Cevre Mudurlugu de denetim yapmayarak bakanlik oluru ile valiliklere verilen 5199 sayili yasanin uygulamasinda gorev ihmalinde bulunmustur. Her iki kurumun da,  bu petshopu denetlememesi halinde gorev ihmalden ust makamlara sikayette bulunacagimizin bilinmesi, durum hakkinda tarafimiza bilgi verilmesi”  ifadesi konacaktir.

6. Kotu muamele goren, kotu kosullarda bulunan sahipli hayvanlar icin, durumu aciklayip adresli olarak izahat verdikten sonra “bakanlik oluru ile valiliklere verilen 5199 sayili yasanin uygulamasinda Il Cevre Mudurlukleri birinci derecede sorumludur. Bu baglamda acilen en kisa zamanda bu adrese il cevre mudurulgu gorevlilerinin gitmesi, kosullari yerinde incelemesi, idari sorusturma acarak idari para cezasi vermesi ve hayvanlarin iyi kosullara kavusturulmasi konusunda ihtarda bulunmasi, aksi takdirde kopekleri hayvan koruma dernegi ve gonullulerce alarak guvence altina almasi gerekmektedir. Bu duruma hemen mudahale edilmemesi durumunda, gorev ihmalden ust makamlara sikayette bulunacagimizin bilinmesi ve durum hakkinda tarafimiza bilgi verilmesi gerekmektedir” ifadesi konacaktir.

7. Hayvanat bahcelerinin kotu kosullari icin, yine resimlerle desteklenerek “5199 sayili Hayvanlari Koruma Kanunun 22. maddesi ‘isletme sahipleri ve belediyelerin hayvanat bahcesinin dogal yasama ortamina en uygun sekilde tanzim etmek ve ettirmekle yukumludur’ demektedir. Ayni kanunun 28. maddesinin n fikrasi  22. maddeye uymayanlara hayvanat bahcelerinde kotu sartlarda barindirdiklari hayvan basina 846.00 ytl (2008 yili icin) idari para cezasi ongorulmustur. Bu baglamda Il Cevre Mudurlugunun aclen bu hayvanat bahcesini denetlemesi, ruhsatli olup olmadigini arastirmasi, ruhsati var ise ruhsati veren kurum hakkinda suc duyurusunda bulunmasi, ruhsatsiz ile kapatilmasi ve hayvanlarin daha iyi kosullardaki bir baska hayvanat bahcesine tasitilmasi, kanunca ongorulen para cezasinin kesilmesi gerekmektedir” cercevesinde yazilmalidir.

8. Yazilarimizi mutlaka 4982 sayili ve 3071 sayili yasalar cercevesinde bitirin ki cevap alabiliseniz. Yani yaziniz resmi huviyet kazansin. Aksi takdirde ya cevap alamazsiniz ya da bastan savma cevap alirsiniz.

“Sorunun cozumunde 5199 sayili Hayvanlari Koruma Kanunun goz onunde bulundurulmasi hususunu, konuya iliskin  uygulamariniz ve tedbirlerin neler olacagini, 4982 sayili Bilgi Edinme Kanunu ve 3071 sayili Dilekce Hakki Kanunu geregince yasal suresi icinde tarafima bilgi verilmesi, aksi takdirde Basbakanlik Bilgi Edinme Ust Kuruluna sikayette bulunacagim hususunu emir ve musaadelerinize saygilarimla arz ederim.”  Seklinde yazilari bitirmek gereklidir.

9. Yazinizi mutlaka DAGITIM listesi ile bitirin ki yazinizi yolladiginiz makam onu sumen alti etmesin ve baska makamlara da gittigini bilerek dogru cevaplar versin. Sadece ilgili makama yollarsaniz sumen alti edebilir ya da bastan savma cevap alirsiniz. Yazdiginiz yazidaki konunun ozelligine gore asagida ornek olarak verecegim dagitim listesinden kurumlari mutlaka dagitim listesine koyun.

10. Bulundugu sitede veya apartmanda komsulari tarafindan rahatsiz edilen, sikayet edilen, belediye tarafindan ikaz edilen kisilerin yapmasi gerekenler:

l. Belediye zabita veya bir baska birimi hayvanlarin tahliyesine karar veremez. Tahliyesini isteyemez. Sadece cevre temizligi acisandan kontrol yapabilir. Bu nedenle eger hayvanlar bahce veya sokakta bakiliyorsa, cevre temizligine cok dikkat edilmeli

Belediyenin mudahalesi durumunda belediyeye “5199 sayili yasa geregi hayvanlarin bulunduklari yerde yasatilmalari hukme baglanmistir. Belediyenin hayvan tahliyesi gibi bir yetkisi yoktur, boyle bir durumda yasa ihlal edilmis olmaktadir. Mudahaleniz durumunda belediyeniz hakkinda yasayi ihlalden sikayette bulunacagimizin bilinmesi” ibaresi ile belediyeye dilekce verilecek. Bu dilekce dagitim listemizdeki butun kurumlara yollanacak.

Komsularin rahatsizlik vermesi evde bakilan hayvanlara itiraz etmesi durumunda, Il Cevre Mudurlugune “komsularin evde bakilan hayvan konusunda rahatsizlik verdikleri dolayisi ile 5199 sayili yasayla kazanilmis bir hak olan hayvanlarin yasam haklarinin ihlal edildigi, Il Cevre Mudurlugunun bu kisiler hakkinda 5199 sayili yasayi ihlal etmekten dolayi idari sorusturma acip idari para cezasi vermesi” istenecek. Bu dilekce o sehirdeki diğer kurumlara ve sikayeti yapan komsu veya komsulara ve site veya apartman yonetimine ekinde bu sikayet yazisini koyarak gonderilecek.

Yani sikayetci insanlar “yasa ve resmi bir merci ile karsi karsiya kaldiklarini” gorecekler. Bu onemli olcude caydirici bir yontemdir.

Eger sikayet ayni apartmandan ise ve bu yollarla durmuyorlarsa, apartmanda yapilan tadilatlar incelenecek ve bu tadilatlar konusunda belediyeye sikayette bulunulacagi duyurulacak.

Bu yontemler cok ETKILI, cok CAYDIRCI,  mutlaka uygulayin. Simdiye kadar %90 netice aldik.

11 .Komşuların veya baskalarinin sokakta bakilan hayvanlar konusunda sikayet etmesi durumunda yine Il Cevre Mudurlugune “5199 sayili yasanin hayvanlarin sokakta yasamlarini surdurmelerini hukme bagladigini, buna karsi cikmanin ve bu eylemi onlemenin yasaya aykiri oldugunu, bunu yapan kisilere il cevre mudurlugunce idari sorusturma acilarak idari para cezasinin uygulanmasi” ibaresi konarak yine bu yazi tum kurumlara ve ilgili HUYSUZ tum kisi ve komsulara gonderilecek. Yine ayni sekilde insanlar resmi devlet kurumu ve sorusturma sozunu duyunca bu da onemli olcude caydirici olacaktir.

Bu arada bulundugunuz yerde bir DERNEK var ise, o dernegin de bu yazismayi yaparak destek vermesi saglanacaktir. Dernek yok ise, yazdiginiz yaziyi  nesrin_citirik@hotmail.com Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Bu adrese word formatinda yollamaniz halinde, DOHAYKO adina hangi sehirde olursaniz olun sizin yazdiginiz yaziyi eke koyarak yetkililer sikayette bulunarak STK destegi vereceklerdir. Ama esas olan yaziyi tum adres, olay ve detayi ile yukardaki ibareyi de ilave ederek sizin hazirlamanizdir. Yani ana  yaziyi siz hazirlayacaksiniz, Nesrin hanım  üzerinde çalışacak.

kaynak