Kanun No : 4934

Kabul Tarihi : 15.7.2003

Resmi Gazete Sayısı :25176

Resmi Gazete Tarihi : 22.07.2003

MADDE 1. — Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına 18 Kasım 1999 tarihinde Strazburg’da imzalanan “Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözlesmesi”nin onaylanması uygun bulunmustur.

MADDE 2. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

EV HAYVANLARININ KORUNMASINA DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ

GİRİŞ

İş bu Sözlesmeyi imzalayan Avrupa Konseyi üyesi devletler, Avrupa Konseyi’nin amacının üyeleri arasında daha sıkı bir birlik gerçeklestirmek olduğunu dikkate alarak, insanın yasayan tüm canlılara ahlâkî bir yükümlülüğünün olduğunu tanıyarak ve insan ile ev hayvanları arasında mevcut özel iliskileri hatırda tutarak, Ev hayvanlarının yasam kalitesine olan katkılarını ve bunun sonucu olarak da toplum için tasıdığı önemi dikkate alarak, İnsan tarafından bakılan hayvanların genis çesitliliğinden kaynaklanan güçlükleri dikkate alarak, Hayvanların, asırı nüfuslarına bağlı olarak, insan ve diğer hayvanların hijyen, sağlık ve güvenlikleri açısından tasıdıkları riskleri dikkate alarak, Yabanî fauna örneklerinin ev hayvanı olarak muhafaza edilmelerinin desteklenmemesi gerektiğini dikkate alarak, Ev hayvanlarının elde edilmesi, muhafaza edilmesi, ticarî veya ticarî olmadan üretilmesi, baskasına devredilmesi ve ticaretini etkileyen farklı sartların bilincinde olarak, Ev hayvanlarının muhafaza edilme kosullarının her zaman sağlıklarını ve refahlarını gelistirmeye izin vermediğinin bilincinde olarak, Bilgi veya bilinç noksanlığı nedeniyle, bazen, ev hayvanlarına karsı davranısların önemli ölçüde değistiğini kaydederek, Ev hayvanları sahiplerinin sorumluluğu sonucunda doğacak temel müsterek davranıs ve uygulama standardının sadece arzu edilen değil, aynı zamanda gerçekçi bir hedef olduğunu dikkate alarak,

Asağıdaki hususlarda anlasmıslardır :

BÖLÜM I – GENEL HÜKÜMLER

Madde 1

Tanımlar

1. Ev hayvanı, insan tarafından özellikle evde, özel zevk ve refakat amacıyla muhafaza edilen veya edilmesi tasarlanan her türlü hayvanı ifade eder.

2. Ev hayvanlarının ticareti, kâr amacıyla yapılan, ev hayvanlarının sahipliğinin değismesine yol açan önemli miktarlardaki tüm düzenli ticarî islemleri ifade eder.

3. Ticarî üretme ve barındırma, kâr amacıyla ve önemli miktarda yapılan üretme ve barındırmayı ifade eder.

4. Hayvan barınağı, çok sayıda ev hayvanının muhafaza edilebileceği, kâr amacı gütmeyen bir tesisi ifade eder. Ulusal mevzuat ve/veya idarî tedbirler izin verdiğinde, bu gibi tesisler basıbos hayvanları da kabul edebilir.

5. Basıbos hayvan, evi olmayan veya sahibinin veya bakıcısının evinin sınırları dısında bulunan ve herhangi bir sahibin ya da bakıcının kontrolü veya doğrudan denetimi altında bulunmayan ev hayvanını ifade eder.

6. Yetkili makam, üye ülke tarafından tayin edilen makamı ifade eder.

Madde 2

Amaç ve Uygulama

1. Tarafların herbiri;

a) Bir kisi veya kurum tarafından evde ya da ticarî üretme ve barındırma kuruluslarında ve hayvan barınaklarında muhafaza edilen ev hayvanları,

b) Uygun hallerde basıbos hayvanlar, konularında isbu Sözlesmenin hükümlerine islerlik kazandırılması için gerekli tedbirleri almayı taahhüt eder.

2. Bu Sözlesmenin hiçbir hükmü hayvanların korunması veya tehdit altındaki yabanî türlerin korunması konusundaki belgelerin uygulanmasını etkilemez.

3. İş bu Sözlesmenin hiçbir hükmü, Tarafların ev hayvanlarının korunmasına yönelik daha sıkı tedbirleri kabul etme hürriyetine veya bu belgede yer alan hükümlerin isbu belgede özellikle belirtilmeyen hayvan sınıflarına da uygulanması hakkını etkilemez.

BÖLÜM II – EV HAYVANLARININ MUHAFAZA EDİLMESİ İÇİN KURALLAR

Madde 3

Hayvanların Refahı İçin Temel Kurallar

1. Hiç kimse bir ev hayvanının, gereksiz acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine sebep olamaz.

2. Hiç kimse bir ev hayvanını terk edemez.

Madde 4

Muhafaza Etme

1. Bir ev hayvanını muhafaza eden veya bakımını kabul eden kisi, hayvanın sağlığı ve refahından sorumludur.

2. Bir ev hayvanını muhafaza eden veya onunla ilgilenen kisi, hayvanın cinsi ve ırkına bağlı olarak davranıs gereksinimlerini dikkate alan barınak, dikkat ve ihtimamı sağlayacaktır. Özellikle;

a) Yeterli ve uygun gıda ve su verecek,

b) Hareketi için uygun imkânları sağlayacak,

c) Kaçısını önleyecek tüm makul tedbirleri alacaktır.

3. Bir hayvan;

a) Yukarıdaki 2 nci paragrafta belirtilen sartlar yerine getirilmediği veya

b) Belirtilen sartlar yerine getirilmesine rağmen hayvan esarete alısamazsa ev hayvanı olarak muhafaza edilemez.

Madde 5

Üretim

Bir ev hayvanını üretmek için seçen bir kisi, o hayvanın, disinin veya yavruların sağlık ve refahını risk altına sokabilecek anatomik, psikolojik ve davranıs özelliklerini gözönünde bulundurmaktan sorumlu olacaktır.

Madde 6

Ev Hayvanı Edinmede Yas Sınırı

Hiçbir ev hayvanı ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu tasıyan diğer sahısların açık rızası olmaksızın 16 yasın altındaki kimselere satılamaz.

Madde 7

Eğitim

Hiçbir ev hayvanı, sağlığına ve refahına zarar verecek sekilde, özellikle doğal gücünü ve kapasitesini asacak biçimde ya da yaralanmasına veya gereksiz ağrı, acı, sıkıntı veya ızdırap çekmesine yol açacak suni yardımlar kullanarak eğitilemez.

Madde 8

Ticaret, Ticarî Üretim ve Barındırma, Hayvan Barınakları

1. Sözlesme yürürlüğe girdiği tarihte ev hayvanlarının ticaretini, ticarî amaçla üretimini yapan veya barındıran veya hayvan barınağı isleten her kisi, her Tarafça belirlenecek uygun süre içerisinde bu faaliyetlerini yetkili makama bildirecektir. Bu faaliyetlerden herhangi birinde hizmet yapmaya niyetli her kisi, bu niyetlerini yetkili makama bildireceklerdir.

2. Bu bildirim,

a) Bu faaliyetlere dahil olan veya olacak ev hayvanı türlerini,

b) Sorumlu kisi ve onun bilgi düzeyini,

c) Kullanılan veya kullanılacak mülkün ve ekipmanın tanımını, belirtmelidir.

3. Yukarıda belirtilen faaliyetler ancak;

a) Profesyonel eğitim veya ev hayvanları konusunda yeterli deneyim sonucunda sorumlu kisinin faaliyette bulunmak için gerekli bilgi ve kapasiteye sahip olması,

b) Faaliyet için kullanılacak mülk ve ekipmanın 4 üncü maddede belirtilen sartları yerine getirmesi, durumunda gerçeklestirilebilir.

4. Yetkili makam, 1 inci paragrafta belirtilen hükümler çerçevesinde yapılan bildirim temelinde, 3 üncü paragrafta belirtilen sartların yerine getirilip getirilmediğini tespit eder. Sayet sartlar gerektiği sekilde sağlanmamıssa, tedbirler tavsiye eder ve gerekirse, hayvanların refahı için, faaliyetin baslatılmasını veya devam etmesini yasaklar.

5. Yetkili makam, ulusal mevzuat ile uyumlu olarak, yukarıda belirtilen sartların yerine getirilip getirilmediğini denetler.

Madde 9

Reklam, Eğlence, Sergi, Yarısma ve Benzeri Faaliyetler

1. Asağıdaki sartlar sağlanmadıkça ev hayvanları reklam, eğlence, sergi, yarısma ve benzeri faaliyetlerde kullanılamaz.

a) Organizatörün bu hayvanlara, 4 üncü maddenin 2 nci fıkrasındaki kosullara uygun olarak davranılmasını sağlayacak gerekli sartları olusturması ve

b) Ev hayvanlarının sağlık ve refahının risk altına sokulmaması.

2. a) Yarısma esnasında veya,

b) Hayvanın sağlık ve refahını risk altına sokabilecek diğer zamanlarda, ev hayvanının doğal performans düzeyini artırmak veya azaltmak amacıyla ona hiçbir madde verilemez, tedavi uygulanamaz veya cihaz tatbik edilemez.

Madde 10

Cerrahî Operasyonlar

1. Bir ev hayvanının dıs görünüsünü değistirmeye yönelik veya diğer tedavi edici olmayan cerrahi müdahaleler yasaktır. Özellikle;

a) Kuyruğun kesilmesi,

b) Kulakların kesilmesi,

c) Ses tellerinin alınması,

d) Tırnak ve dislerin sökülmesi.

2. Bu yasaklamalara sadece asağıdaki durumlarda müsaade edilecektir;

a) Bir veteriner hekimin, veterinerlikle ilgili tıbbî sebepler veya özel bir hayvanın yararı için gerektiğinde tedavi edici olmayan müdahaleyi gerekli görmesi,

b) Üremenin önlenmesi.

3. a) Hayvanın siddetli acı çekeceği veya çekmesi muhtemel operasyonlar sadece anestezi uygulanarak ve bir veteriner hekim tarafından veya onun gözetiminde gerçeklestirilecektir.

b) Anestezi gerektirmeyen operasyonlar, ulusal mevzuata uygun olarak, yetkili bir kisi tarafından gerçeklestirilebilir.

Madde 11

Öldürme

1. Veteriner hekim veya diğer bir yetkilinin yardımının hızlı bir sekilde temin edilemediği veya ulusal mevzuat kapsamında bir hayvanın acısını ortadan kaldırmaya yönelik acil veya ulusal mevzuatla öngörülen diğer tüm acil durumlar dısında, bir ev hayvanı ancak bir veteriner hekim veya diğer bir yetkili tarafından öldürülebilir.Tüm öldürmeler sartların gerektirdiği asgarî düzeyde fiziksel ve manevî acı verecek sekilde gerçeklestirilecektir. Seçilen yöntem, acil durumlar dısında :

a) ani suur kaybı ve ölümü gerçeklestirecek ya da

b) derin genel anestezi ile baslayacak, bunu kesin ve mutlak ölümü sağlayacak islem izleyecektir. Öldürmeden sorumlu kisi, hayvanın cesedi yok edilmeden önce o hayvanın öldüğünden emin olacaktır.

2. Asağıda belirtilen öldürme yöntemleri yasaktır.

a) 1. b paragrafında kaydedilen etkilerin gerçeklesmemesi durumunda, boğma veya nefessiz kalmasına neden olacak diğer yöntemler,

b) 1 inci paragrafta belirtilen etkileri sağlayacak, dozu ve uygulaması kontrol edilemeyen herhangi bir zehirli madde veya ilaç kullanımı,

c) Ani suur kaybı meydana getirmeden yapılan elektrikle öldürme.

BÖLÜM III- BAŞIBOŞ HAYVANLAR İÇİN EK TEDBİRLER

Madde 12

Sayılarının Azaltılması

Taraflardan biri, basıbos hayvan sayısının sorun yarattığını düsünürse, gereksiz ağrı, acı ve ızdırap çekmelerine sebep vermeyecek sekilde sayılarını azaltmak için uygun yasal ve/veya idarî tedbirleri alacaktır.

a) Bu tedbirler asağıdaki sartları kapsayacaktır;

i. Bu hayvanlar yakalanacak ise, bunun hayvana fiziksel ve manevi olarak en az seviyede acı verecek sekilde

gerçeklestirilmesi,

ii. Yakalanan hayvanların muhafaza edilmesi veya öldürülmesi islemlerinin bu Sözlesmede belirtilen prensiplere uygun olarak gerçeklestirilmesi.

b) Taraflar,

i. Köpek ve kedilere damgalama gibi az acı veren ya da hiç ağrı, acı ve ızdırap çektirmeyen uygun bir yöntemle aynı zamanda sahiplerinin isim ve adresleri ile birlikte numaraları kayda geçirilerek daimi kimlik sağlamayı,

ii. Kedi ve köpeklerin plansız üremelerini azaltmak için bu hayvanların kısırlastırılmalarını tesvik etmeyi,

iii. Basıbos kedileri ve köpekleri bulan kisilerin, bu konuda yetkili makama bilgi vermelerini tesvik etmeyi, değerlendirmeyi taahhüt ederler.

Madde 13

Yakalama, Muhafaza Etme ve Öldürme İçin İstisnalar

Basıbos hayvanların yakalanmaları, muhafaza edilmeleri ve öldürülmeleri konularında bu Sözlesmede yer alan prensiplere sadece hastalıkların kontrolüne yönelik Hükümet programları kapsamında kaçınılmaz hallerde istisna getirilebilir.

BÖLÜM IV- BİLGİLENDİRME VE EĞİTİM

Madde 14

Bilgilendirme ve Eğitim Programları

Taraflar, ev hayvanlarının muhafaza edilmesi, üretilmesi, eğitimi, ticareti ve barındırılmaları ile ilgili kurum ve bireyleri bu Sözlesmenin hükümleri ve prensipleri hakkında bilinçlendirme ve bilgilendirmenin yaygınlastırılması amacıyla bilgilendirme ve eğitim programları gelistirilmesini desteklemeyi taahhüt ederler. Bu programlarda özellikle asağıda belirtilen noktalara dikkat çekilmelidir:

a) Ev hayvanlarının, yarısma amacıyla uygun bilgi ve beceriye sahip kisiler tarafından ticaret veya eğitilmelerinin gerekliliği,

b) Asağıdaki hususların engellenmesi gerekliliği:

i. Ebeveynlerinin veya ebeveyn sorumluluğu tasıyan diğer sahısların açık rızası olmadıkça 16 yasından küçüklere ev hayvanlarının hediye olarak verilmesi,

ii. Ev hayvanlarının ödül, hediye veya ikramiye olarak verilmesi,

iii. Ev hayvanlarının plansız üretilmesi.

c) Yabani hayvanların ev hayvanı olarak alınması veya kabul edilmesinin, bu hayvanların sağlık ve refahına olumsuz sonuçları olabileceği,

d) Sorumsuz sekilde ev hayvanları edinmenin, istenmeyen ve terk edilen hayvan sayısının artmasına yol açma riski getirdiği.

BÖLÜM V- ÇOKTARAFLI MÜZAKERELER

Madde 15

Çoktaraflı Müzakereler

1. Taraflar, Sözlesmenin yürürlüğe girmesinden sonraki bes yıl içerisinde ve bundan sonraki her bes yılda bir ve Tarafların ekseriyetinin talep ettiği her zaman Sözlesmenin uygulanmasını ve Sözlesmenin gözden geçirilmesinin veya bazı hükümlerinin daha kapsamlı hale getirilmesinin uygunluğunu incelemek üzere Avrupa Konseyi bünyesinde çok taraflı müzakereler yapacaklardır. Bu müzakereler, Avrupa Konseyi Genel Sekreterinin daveti üzerine gerçeklestirilecek toplantılarda yapılacaktır.

2. Tarafların her biri bu müzakerelere katılmak üzere bir temsilci görevlendirme hakkına sahiptir. Sözlesme’ye taraf olmayan Avrupa Konseyi üyesi herhangi bir ülke, toplantılarda bir gözlemci ile temsil edilme hakkına sahiptir.

3. Taraflar her müzakereden sonra, müzakere ve Sözlesme’nin isleyisi hakkında Avrupa Konseyi Bakanlar komitesine bir rapor sunacaklar ve gerekli gördükleri takdirde, Sözlesme’nin 15 ilâ 23 üncü maddelerine değisiklik teklif edebileceklerdir.

4. Taraflar, Sözlesme hükümlerine bağlı kalarak, müzakerelerin isleyis kurallarını belirleyeceklerdir.

BÖLÜM VI – DEĞİŞİKLİKLER

Madde 16

Değisiklikler

1. Taraf bir ülke veya Bakanlar Komitesi tarafından Sözlesme’nin 1 ilâ 14 üncü maddelerine getirilecek değisiklik önerileri, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bildirilecek ve bu öneriler Genel Sekreter tarafından Avrupa Konseyine üye devletlere, her taraf ülkeye ve Sözlesme’nin 19 uncu maddesi hükümleri gereği Sözlesme’ye katılmaya davet edilen her devlete gönderilecektir.

2. Bir önceki paragraf hükümlerine göre yapılan her değisiklik önerisi, Genel Sekretere gönderildiği tarihten itibaren iki aydan az olmayan bir süre içerisinde, düzenlenecek çok taraflı müzakerede incelenecek ve taraf ülkelerin üçte iki oy çokluğu ile kabul edilebilecektir. Kabul edilen metin taraf ülkelere gönderilecektir.

3. Herhangi bir ülke itirazda bulunmadığı takdirde her değisiklik, çok taraflı müzakerede kabul edilmesinden 12 ay sonra, yürürlüğe girecektir.

BÖLÜM VII – SONUÇ HÜKÜMLERİ

Madde 17

İmza, Onay, Kabul, Uygun Bulma

Bu Sözlesme Avrupa Konseyine üye devletlerin imzasına açıktır. Sözlesme onay kabul ve uygun bulma islemlerine tâbidir. Onay, kabul veya uygun bulma belgeleri Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edilecektir.

Madde 18

Yürürlüğe Girme

1. Sözlesme, Avrupa Konseyine üye dört devletin, 17 nci maddenin hükümlerine uygun olarak, Sözlesme ile bağlı olduklarını bildirme tarihini takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

2. Sözlesme ile bağlı olduklarını daha sonra bildirecek her devlet için Sözlesme onay, kabul veya uygun bulma belgelerinin tevdi edildiği tarihi takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 19

Üye Olmayan Devletlerin Katılımı

1. Bu Sözlesme’nin yürürlüğe girmesinden sonra, Avrupa Konseyi BakanlarKomitesi, Avrupa Konseyi Statüsünün 20/d maddesinde belirtilen çoğunlukla ve taraf devletlerin Bakanlar Komitesinde bulunma hakkına sahip temsilcilerinin oybirliği ile alınan karar ile Avrupa Konseyine üye olmayan her devleti Sözlesme’ye katılmaya davet edebilir.

2. Sözlesme, katılan her devlet için katılım belgesinin Avrupa Konseyi Genel Sekreterine tevdi edildiği tarihi takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 20

Bölgesel Hüküm

1. Her devlet, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgesini tevdi ederken Sözlesme’nin uygulanacağı ülke ve ülkeleri belirleyebilir.

2. Her Taraf, daha sonraki bir tarihte Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği bir beyan ile Sözlesme’nin uygulama alanını, bildirimde belirteceği baska ülkelere genisletebilir. Sözlesme, bu ülkeler için, Genel Sekreter tarafından beyanın alınmasını takip eden altı ayın bitiminden sonraki ayın birinci gününde yürürlüğe girer.

3. Önceki iki paragraf çerçevesinde belirlenen bölgelere iliskin yapılan her beyan Genel Sekretere yapılacak bir bildirim ile geri çekilebilir. Geri çekme, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınmasını takip eden altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü yürürlüğe girer.

Madde 21

Çekinceler

1.Her devlet, Sözlesme’yi imzaladığı veya onay, kabul, uygun görme veya katılma belgelerini teslim ettiği sırada, 6 ncı madde ile 10 uncu maddenin 1 inci paragraf, 1(a) alt paragrafına bir veya daha fazla çekince koyduğunu beyan edebilir. Bunun dısında baska bir çekince konulamaz.

2. Önceki paragrafa göre çekince koyan her Taraf, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine göndereceği bir bildirim ile bu çekinceyi kısmen veya tamamen geri çekebilir. Geri çekme bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten itibaren geçerlilik kazanır.

3. Sözlesme’nin bir hükmüne çekince koyan bir Taraf, bu hükmün diğer bir Tarafça uygulanmasını talep edemez, ancak bu çekince sayet kısmî veya sarta bağlı ise, hükmün, kendi kabul ettiği sekilde uygulanmasını talep edebilir.

Madde 22

Fesih

1. Her Taraf, herhangi bir zaman, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine bir bildirimde bulunarak, bu Sözlesme’den ayrılabilir.

2. Fesih, buna iliskin bildirimin Genel Sekreter tarafından alındığı tarihten itibaren altı aylık sürenin bitiminden sonraki ayın birinci günü geçerlik kazanır.

Madde 23

Bildirimler

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Konsey üyesi devletlere ve bu Sözlesme’ye katılan veya katılmaya davet edilen devlete;

a) her imza,

b) her onay, kabul, uygun bulma veya katılma belgesinin tevdii,

c) Sözlesme’nin, 18 inci, 19 uncu ve 20 nci maddeler uyarınca yürürlüğe girdiği tarih,

d) isbu Sözlesme ile ilgili diğer her karar, bildirim veya bilgilendirme, hakkında bildirimde bulunacaktır. Asağıda imzası bulunan yetkili temsilciler bu Sözlesme’yi imzalamıslardır.

13 Kasım 1987 tarihinde Strazburg’da her iki metin aynı sekilde geçerli olmak üzere, İngilizce ve Fransızca Avrupa Konseyi Arsivine tevdi edilecek sekilde tek bir suret olarak düzenlenmistir. Avrupa Konseyi Genel Sekreteri, Avrupa Konseyi üyesi olan devletler ile Sözlesme’ye katılmaya davet edilen her devlete aslına uygunluğu onaylanmıs bir suretini gönderecektir.

(((www.hayhaveder.org.tr)))